چون میکشد آن طیره ی خورشید و مهم

سعدی-رباعی شماره 150
چون میکشد آن طیره ی خورشید و مهم
من نیز به ذلّ و حیف تن در ندهم
باری دو سه بوسه بر دهانش بدهم
وآن گه بکشد چو میکشد بر گنهم
معنی بیتهای شعر
چون میکشد آن طیره ی خورشید و مهم / من نیز به ذلّ و حیف تن در ندهم
چون آن بداقبال، خورشید و ماه را میکشد، من نیز زیر بار خواری و ستم نمیروم.
باری دو سه بوسه بر دهانش بدهم / وآن گه بکشد چو میکشد بر گنهم
دستکم دو سه بوسه بر دهان او میزنم؛ سپس اگر میخواهد مرا بکشد، به سبب گناهم بکشد.
«»
تفسیر کلی
شاعر در این رباعی از رویارویی عاشق با معشوقی سخن میگوید که او را به رنج و هلاکت میکشاند. گوینده با وجود پذیرش سرنوشت، حاضر نیست با خواری و زبونی تسلیم شود و شأن خویش را حفظ میکند. او پیش از آنکه به گناه یا مجازات گرفتار شود، خواهان چند بوسه از لب معشوق است؛ گویی عشق حتی در آستانه مرگ نیز برایش شیرین و ارزشمند است. در این بیان، آمیزهای از عشق، جسارت، طنز تلخ و تسلیم آگاهانه در برابر قدرت معشوق دیده میشود.



