بوی بغلت میرود از پارس به کیش

سعدی-رباعی شماره 128
بوی بغلت میرود از پارس به کیش
همسایه به جان آمد و بیگانه و خویش
و استاد تو را از بغل گنده خویش
بوی تو چو مشک و زعفران باشد پیش
معنی بیتهای شعر
بوی بغلت میرود از پارس به کیش / همسایه به جان آمد و بیگانه و خویش
بوی بغل تو از سرزمین پارس تا کیش پراکنده شده است؛ چنانکه همسایه و بیگانه و خویشاوند را به ستوه آورده است.
و استاد تو را از بغل گنده خویش / بوی تو چو مشک و زعفران باشد پیش
بوی تو از بغل بدبویت برمیخیزد؛ با این حال، در مقایسه با بوی مشک و زعفران برتری دارد.
«»
تفسیر کلی
این رباعی با زبانی طنزآمیز و اغراقآلود، بوی ناخوشایند بغلِ مخاطب را چنان نیرومند تصویر میکند که از پارس تا کیش میرسد و همسایه و بیگانه را میآزارد. شاعر با تقابل میان بوی ناخوش و رایحههای خوشِ مشک و زعفران، شدت این بو را برجستهتر میسازد. تعبیرهای عامیانه و شوخطبعانه، شعر را به هجوی اجتماعی و انتقادی درباره بیتوجهی به پاکیزگی تبدیل کردهاند. در مجموع، ارزش رباعی در طنز، اغراق و بازی زبانی آن است، نه در توصیف جدی یا عاشقانه.



