این ریش تو سخت زود برمیآید

سعدی-رباعی شماره 104
این ریش تو سخت زود برمیآید
گرچه نه مراد بود برمیآید
بر آتش رخسار تو دلهای کباب
از بس که بسوخت دود برمیآید
معنی بیتهای شعر
این ریش تو سخت زود برمیآید / گرچه نه مراد بود برمیآید
این ریش تو خیلی زود درمیآید، هرچند آمدنش خواسته و مطلوب نباشد.
بر آتش رخسار تو دلهای کباب / از بس که بسوخت دود برمیآید
دلهای سوخته و عاشق در برابر چهرهٔ آتشین و زیبای تو، آنقدر میسوزند که دود از آنها بلند میشود.
تفسیر کلی
سعدی در این رباعی با زبانی طنزآمیز و ظریف، از رویش زودهنگام ریش معشوق سخن میگوید و آن را نشانهای ناخواسته از گذر زمان میداند. در برابر، چهرهٔ آتشین و زیبای محبوب دلهای عاشقان را میسوزاند. دود برخاسته از این دلهای کبابشده، تصویری اغراقآمیز از شدت عشق و بیقراری عاشقان است. رباعی با پیوند شوخطبعی و مضمون عاشقانه، هم زیبایی معشوق و هم رنج دلدادگان را برجسته میکند.



