بر سنگ زدم دوش سبوی کاشی


خیام-رباعی شماره 164
بر سنگ زدم دوش سبوی کاشی
سرمست بدم که کردم این اوباشی
با من به زبان حال میگفت سبو
من چون تو بدم تو نیز چون من باشی
معنی بیتهای شعر
بر سنگ زدم دوش سبوی کاشی
سرمست بدم که کردم این اوباشی
با من به زبان حال میگفت سبو
من چون تو بدم تو نیز چون من باشی
دیشب در حال مستی سبوی سفالی را بر سنگ زدم و از روی بیخردی آن را شکستم. سبو با زبان حال به من میگفت: من نیز زمانی مانند تو بودم؛ تو هم روزی مانند من خواهی شد و به خاک بازخواهی گشت.
تفسیر کلی
در این رباعی، خیام از زبان سبوی شکسته با انسان سخن میگوید و او را به یاد سرنوشت مشترک همه موجودات میاندازد. شاعر در حال مستی سبو را میشکند، اما سبو با زبان حال هشدار میدهد که خود او نیز روزی مانند همین ظرف، شکسته و نابود خواهد شد. این گفتوگو نمادی از ناپایداری زندگی، گردش روزگار و پیوند انسان با خاک است. رباعی با لحنی تلخ و تأملبرانگیز، غرور آدمی را در برابر فنا و بیاعتباری جهان به چالش میکشد.



