بر شاخ امید اگر بری یافتمی


خیام-رباعی شماره 165
بر شاخ امید اگر بری یافتمی
هم رشته ی خویش را سری یافتمی
تا چند ز تنگنای زندانِ وجود
ای کاش سوی عدم دری یافتمی
معنی بیتهای شعر
بر شاخ امید اگر بری یافتمی / هم رشتهٔ خویش را سری یافتمی
اگر بر شاخهٔ امید، میوهای مییافتم، سررشتهٔ کار خویش را نیز پیدا میکردم.
تا چند ز تنگنای زندانِ وجود / ای کاش سوی عدم دری یافتمی
تا چه زمانی باید در تنگنای زندانِ هستی بمانم؟ ای کاش راهی به سوی نیستی پیدا میکردم.
تفسیر کلی
شاعر در این رباعی از جستوجوی بیثمرِ امید و معنا در جهان هستی سخن میگوید و آرزو دارد بر شاخهٔ امید، نشانی از ثمر و رهایی بیابد. تعبیر «سرِ رشته» کنایه از یافتن آغاز و فرجام رازهای زندگی و دستیافتن به حقیقت وجود است. زندگی در نگاه او به زندانی تنگ و محدودکننده میماند که انسان را در حیرت و سرگردانی گرفتار کرده است. ازاینرو، آرزوی یافتن دری به سوی عدم، بیانگر میل به رهایی از رنج، ابهام و بنبست هستی است، نه صرفاً تمنای مرگ.



