یارم چو قدح به دست گیرد-همراه با معنی و تفسیر

یارم چو قدح به دست گیرد

---

حافظ-غزل شماره 148

 

یارم چو قدح به دست گیرد

بازار بتان شکست گیرد

هر کس که بدید چشم او گفت

کو محتسبی که مست گیرد

در بحر فتاده‌ام چو ماهی

تا یار مرا به شست گیرد

در پاش فتاده‌ام به زاری

آیا بود آن که دست گیرد

خرّم دل آن که همچو حافظ

جامی ز می الست گیرد

 

---

معنی بیت های شعر

۱. یارم چو قدح به دست گیرد / بازار بتان شکست گیرد:
وقتی یار من جام می را به دست می‌گیرد، تمام بازار بتان (زیبارویان) را تحت الشعاع قرار می‌دهد. حافظ در این بیت با تشبیه یار به جام می، برتری او را بر همه زیبایی‌ها نشان می‌دهد.

۲. هر کس که بدید چشم او گفت / کو محتسبی که مست گیرد:
هر بیننده‌ای که چشم‌های او را دید فریاد زد: “کجاست محتسبی که این مستی را مهار کند؟” این بیت به قدرت سحرانگیز نگاه معشوق اشاره دارد که همه را مبهوت می‌کند.

۳. در بحر فتاده‌ام چو ماهی / تا یار مرا به شست گیرد:
مانند ماهی به دریا افتاده‌ام، به امید آنکه یارم مرا به دست گیرد. این تصویر زیبا، حالت انتظار و امیدواری عاشق را به تصویر می‌کشد.

۴. در پاش فتاده‌ام به زاری / آیا بود آن که دست گیرد:
به پای او افتاده‌ام و زاری می‌کنم، شاید دستم را بگیرد. حافظ در این بیت، حالت عجز و نیاز عاشق را با زبانی ساده و تأثیرگذار بیان می‌کند.

۵. خرم دل آن که همچو حافظ / جامی ز می الست گیرد:
خوشا به حال کسی که مانند حافظ، جامی از آن می ناب (یا از دست معشوق) دریافت کند. این بیت پایانی، هم اشاره به شراب معنوی دارد و هم به لذت وصال معشوق.

---

تفسیر شعر

 

---

غزلیات حافظ شیرازی – ادبستان شعر پارسی

واژگان دشوار : مصراع بیت ها ابیات تحلیل بررسی همراه با معنا مفهوم شعر شرح کامل.