تا کی روم از عشق تو شوریده به هر سوی

معنی بیت‌های شعر

تا کی روم از عشق تو شوریده به هر سوی / تا کی دوم از شور تو دیوانه به هر کوی

تا چه زمانی از عشق تو پریشان و آشفته به هر سو بروم و از شور عشق تو دیوانه‌وار در هر کوی و برزن بدوم؟

صد نعره همی‌آیدم از هر بن مویی / خود در دل سنگین تو نگرفت سر موی

از شدت عشق و درد، از تمام وجودم صدای ناله و فریاد بلند است؛ اما در دل سنگ و بی‌رحم تو حتی به اندازهٔ مویی هم اثر نکرده‌ام.

بر یاد بناگوش تو بر باد دهم جان / تا باد مگر پیش تو بر خاک نهد روی

به یاد رخسار و کنار گوش تو جان خود را فدا می‌کنم؛ شاید باد، پیکر جان‌باخته‌ام را به پیشگاه تو برساند.

سرگشته چو چوگانم و در پای سمندت / می‌افتم و می‌گردم چون گوی به پهلوی

مانند گوی چوگان سرگردانم و در برابر اسب تندرویت می‌افتم و همچون گوی، به ضربهٔ چوگان تو از این سو به آن سو می‌غلتـم.

خود کشته ابروی توام من به حقیقت / گر کشتنیم بازبفرمای به ابروی

به‌راستی من کشتهٔ ابروی تو هستم؛ اگر سزاوار کشتنم، بار دیگر با اشارهٔ ابرو فرمان قتل مرا صادر کن.

آنان که به گیسو دل عشاق ربودند / از دست تو در پای فتادند چو گیسوی

کسانی که با گیسوان خود دل عاشقان را می‌ربودند، در برابر تو ناتوان شدند و همچون گیسو در پای تو افتادند.

تا عشق سرآشوب تو همزانوی ما شد / سر بر نگرفتم به وفای تو ز زانوی

از زمانی که عشقِ آن پریشان‌مویِ آشوبگر هم‌نشین و همراه من شد، به وفاداری تو سر از زانو برنداشته‌ام و پیوسته در اندوه و تأمل بوده‌ام.

بیرون نشود عشق توام تا ابد از دل / کاندر ازلم حرز تو بستند به بازوی

عشق تو هرگز تا پایان زندگی از دل من بیرون نخواهد رفت؛ زیرا از روز ازل، محبت تو را مانند حرزی بر بازوی من بسته‌اند.

عشق از دل سعدی به ملامت بتوان برد / گر رنگ توان برد به آب از رخ هندوی

عشق تو را تنها با سرزنش و ملامت می‌توان از دل سعدی بیرون کرد؛ همان‌گونه که می‌توان رنگ سیاه چهرهٔ هندو را با آب زدود، که البته چنین کاری ممکن نیست.