خوش خبر باشی ای نسیم شمال-همراه با معنی و تفسیر

خوش خبر باشی ای نسیم شمال

---

حافظ-غزل شماره 302

 

خوش خبر باشی ای نسیم شمال

که به ما می‌رسد زمان وصال

قصّة العشق لا انفصام لها

فصِمَت ها هنا لسان القال

ما لِسَلمی و من بذی سَلَم

أینَ جیراننا و کیف الحال

عفت الدار بعد عافیة

فاسألوا حالها عن الاطلال

فی جمال الکمال نلت مُنی

صرّفَ الله عَنک عین کمال

یا برید الحمی حماک الله

مرحباً مرحباً تعال تعال

عرصه ی بزمگاه خالی ماند

از حریفان و جام مالامال

سایه افکند حالیا شب هجر

تا چه بازند شب روان خیال

تُرک ما سوی کس نمی‌نگرد

آه از این کبریا و جاه و جلال

حافظا عشق و صابری تا چند

ناله ی عاشقان خوش است بنال

---

معنی و تفسیر بیت های نخستین

۱. خوش خبر باشی ای نسیم شمال / که به ما می‌رسد زمان وصال:
حافظ به نسیم شمال می‌گوید که خوش خبر باشد، زیرا زمان وصال (دیدار) به ما می‌رسد. این بیت نشان‌دهنده‌ی عشق و اشتیاق اوست.

۲. قصّة العشق لا انفصام لها / فصِمَت ها هنا لسان القال:
حافظ می‌گوید که قصه‌ی عشق جدایی‌ناپذیر است و زبان قول (گفتار) را در اینجا قطع کرده است. این بیت نشان‌دهنده‌ی عشق و اشتیاق اوست.

۳. ما لِسَلمی و من بذی سَلَم / أینَ جیراننا و کیف الحال:
حافظ می‌گوید که چه شده است برای سلمی و آن‌که در ذی سلم (محلی در عربستان) است و از حال همسایگان ما می‌پرسد. این بیت نشان‌دهنده‌ی عشق و اشتیاق اوست.

۴. عفت الدار بعد عافیة / فاسألوا حالها عن الاطلال:
حافظ می‌گوید که خانه پس از عافیت (سلامتی) ویران شده است و از حال آن از اطلال (ویرانه‌ها) بپرسید. این بیت نشان‌دهنده‌ی عشق و اشتیاق اوست.

۵. فی جمال الکمال نلت مُنی / صرّفَ الله عَنک عین کمال:
حافظ می‌گوید که در جمال کمال (زیبایی کامل) به آرزوی خود رسیده است و خداوند چشم کمال را از تو (معشوق) برگرداند. این بیت نشان‌دهنده‌ی عشق و اشتیاق اوست.

---

معنی و تفسیر بیت های پایانی

۶. یا برید الحمی حماک الله / مرحباً مرحباً تعال تعال:
حافظ به برید حمی (پیک عشق) می‌گوید که خداوند تو را حفظ کند و خوش آمد می‌گوید و می‌گوید: “بیا، بیا.” این بیت نشان‌دهنده‌ی عشق و اشتیاق اوست.

۷. عرصه ی بزمگاه خالی ماند / از حریفان و جام مالامال:
حافظ می‌گوید که عرصه‌ی بزمگاه خالی مانده است و از حریفان و جام مالامال (پر از شراب) خبری نیست. این بیت نشان‌دهنده‌ی عشق و اشتیاق اوست.

۸. سایه افکند حالیا شب هجر / تا چه بازند شب روان خیال:
حافظ می‌گوید که سایه‌ی شب هجر (دوری) افکنده شده است و می‌پرسد که شب‌روان خیال چه می‌کنند. این بیت نشان‌دهنده‌ی عشق و اشتیاق اوست.

۹. تُرک ما سوی کس نمی‌نگرد / آه از این کبریا و جاه و جلال:
حافظ می‌گوید که ترک ما (معشوق) به سوی کسی نگاه نمی‌کند و از این کبریا و جاه و جلال (عظمت) آه می‌کشد. این بیت نشان‌دهنده‌ی عشق و اشتیاق اوست.

۱۰. حافظا عشق و صابری تا چند / ناله ی عاشقان خوش است بنال:
حافظ به خود می‌گوید که عشق و صبر تا چند؟ و ناله‌ی عاشقان خوش است، بنال. این بیت نشان‌دهنده‌ی عشق و اشتیاق اوست.

---

غزلیات حافظ شیرازی – ادبستان شعر پارسی

واژگان دشوار : مصراع بیت ها ابیات تحلیل بررسی همراه با معنا مفهوم شعر شرح کامل.