مرا به رندی و عشق آن فضول عیب کند-همراه با معنی و تفسیر

مرا به رندی و عشق آن فضول عیب کند

---

حافظ-غزل شماره 188

 

مرا به رندی و عشق آن فضول عیب کند

که اعتراض بر اسرار علم غیب کند

کمال سرّ محبت ببین نه نقص گناه

که هر که بی‌هنر افتد نظر به عیب کند

ز عطر حور بهشت آن نفس برآید بوی

که خاک میکده ی ما عبیر جیب کند

چنان زند ره اسلام غمزه ی ساقی

که اجتناب ز صهبا مگر صهیب کند

کلید گنج سعادت قبول اهل دل است

مباد آنکه در این نکته شک و ریب کند

شبان وادی ایمن گهی رسد به مراد

که چند سال به جان خدمت شعیب کند

ز دیده خون بچکاند فسانه ی حافظ

چو یاد وقت زمان شباب و شیب کند

 

---

معنی بیت های نخستین

۱. مرا به رندی و عشق آن فضول عیب کند / که اعتراض بر اسرار علم غیب کند:
آن فضولی که مرا به رندی و عشق خرده می‌گیرد، در واقع بر اسرار علم غیب اعتراض می‌کند. این بیت به نقد کسانی اشاره دارد که عشق و مستی را نمی‌فهمند.

۲. کمال سرّ محبت ببین نه نقص گناه / که هر که بی‌هنر افتد نظر به عیب کند:
کمال راز محبت را ببین نه نقص گناه را، چرا که هر که بی‌هنر است به عیب‌جویی می‌پردازد. حافظ به ارزش والای عشق در مقابل عیب‌جویی اشاره دارد.

۳. ز عطر حور بهشت آن نفس برآید بوی / که خاک میکده ی ما عبیر جیب کند:
از عطر حوریان بهشت، تنها آن نفسی بوی خوش دارد که خاک میخانه ما را مانند عطر جیب کند. این بیت به تقدس میخانه در نزد عاشقان اشاره دارد.

۴. چنان زند ره اسلام غمزه ی ساقی / که اجتناب ز صهبا مگر صهیب کند:
نگاه ساقی چنان ضربه‌ای به راه اسلام می‌زند که گویی پرهیز از شراب ناب را مانند شراب معمولی می‌سازد. شاعر به قدرت جذبه ساقی اشاره می‌کند.

معنی بیت های پایانی

۵. کلید گنج سعادت قبول اهل دل است / مباد آنکه در این نکته شک و ریب کند:
کلید گنج سعادت، پذیرش اهل دل است. مبادا کسی در این نکته تردید کند. این بیت به اهمیت پذیرش و درک اهل دل اشاره دارد.

۶. شبان وادی ایمن گهی رسد به مراد / که چند سال به جان خدمت شعیب کند:
شبان وادی ایمن (حضرت موسی) زمانی به مراد می‌رسد که سال‌ها به جان خدمت شعیب کند. حافظ به ارزش صبر و خدمت در راه عشق اشاره می‌کند.

۷. ز دیده خون بچکاند فسانه ی حافظ / چو یاد وقت زمان شباب و شیب کند:
داستان حافظ از چشمانش خون می‌چکاند، وقتی که دوران جوانی و پیری را به یاد می‌آورد. این بیت به حسرت گذشته و گذر عمر اشاره دارد.

---

تفسیر شعر

 

---

غزلیات حافظ شیرازی – ادبستان شعر پارسی

واژگان دشوار : مصراع بیت ها ابیات تحلیل بررسی همراه با معنا مفهوم شعر شرح کامل.