اگر نه باده غم دل ز یاد ما ببرد-همراه با معنی و تفسیر

1. اگر نه باده غم دل ز یاد ما ببرد / نهیب حادثه بنیاد ما ز جا ببرد:
اگر شراب نبود که غم دل را از خاطرمان ببرد، تندباد حوادث اساس وجودمان را از جا برمی‌کند. حافظ اشاره می‌کند که می (عشق و مستی) تنها پناهگاه انسان در برابر طوفان‌های روزگار است.

2. اگر نه عقل به مستی فروکشد لنگر / چگونه کشتی از این ورطه ی بلا ببرد:
اگر عقل در میانه‌ای مستی لنگر نیندازد، کشتی وجود چگونه از این گرداب بلا نجات می‌یابد؟ این بیت عقل ستیزی عارفانه را به تصویر می‌کشد که گاه نجات در رها کردن عقل معمولی است.

3. فغان که با همه کس غایبانه باخت فلک / که کس نبود که دستی از این دغا ببرد:
حافظ از ناجوانمردی روزگار شکایت می‌کند که پنهانی با همه بازی می‌زند و کسی نیست که دستی از این مکر و فریب بردارد. این بیت بیانگر بی‌پناهی انسان در برابر تقدیر است.

4. گذار بر ظلمات است خضر راهی کو / مباد کآتش محرومی آب ما ببرد:
شاعر آرزوی راهنمایی چون خضر دارد که از تاریکی‌ها بگذرد، اما بیم آن دارد که آتش محرومیت، آب زندگی‌اش را تباه کند. این بیت امیدواری و ترس را همزمان بیان می‌کند.

معنی بیت های پایانی

5. دل ضعیفم از آن می‌کشد به طرف چمن / که جان ز مرگ به بیماری صبا ببرد:
دل ناتوان من به سوی باغ می‌شتابد، چرا که نسیم بهاری می‌تواند جان را از چنگال مرگ برهاند. این بیت شوق زندگی و امید به نجات را نشان می‌دهد.

6. طبیب عشق منم ، باده ده که این معجون / فراغت آرد و اندیشه ی خطا ببرد:
حافظ خود را پزشک عشق می‌خواند و می‌طلبد که شرابش دهند، چرا که این دارو می‌تواند آرامش بخشد و اندیشه‌های گناه آلود را بزداید. این بیت جنبه درمانگر عشق را برجسته می‌کند.

7. بسوخت حافظ و کس حال او به یار نگفت / مگر نسیم پیامی خدای را ببرد:
حافظ سوخته است و کسی حالش را به معشوق نرسانده، مگر اینکه نسیم صبحگاهی پیامش را به خدا برساند. این بیت تنهایی عاشق و امید به لطف الهی را بیان می‌کند.