تو هرچه بپوشی به تو زیبا گردد

سعدی-رباعی شماره 40
تو هرچه بپوشی به تو زیبا گردد
گر خام بود اطلس و دیبا گردد
مندیش که هرکه یک نظر روی تو دید
دیگر همه عمر از تو شکیبا گردد
معنی بیتهای شعر
تو هرچه بپوشی به تو زیبا گردد / گر خام بود اطلس و دیبا گردد
هر لباسی که بپوشی، بر تن تو زیبا و دلنشین میشود؛ حتی اگر آن لباس از پارچهای ساده و بیارزش باشد، به سبب زیبایی تو مانند اطلس و دیبا جلوه میکند.
مندیش که هرکه یک نظر روی تو دید / دیگر همه عمر از تو شکیبا گردد
گمان مبر کسی که یکبار چهرهات را ببیند، پس از آن میتواند تمام عمر دوری و فراق تو را تحمل کند؛ زیرا دیدن روی تو او را شیفته و بیقرار میسازد.
تفسیر کلی
این رباعی زیبایی و جاذبهٔ معشوق را چنان وصف میکند که هر جامهای بر اندام او جلوهای تازه و دلانگیز مییابد. سعدی در مصراعهای نخست نشان میدهد که ارزش و زیبایی لباس از صاحب آن سرچشمه میگیرد، نه صرفاً از جنس و ظرافت آن. در ادامه، شاعر تأثیر نگاه به روی محبوب را چنان شدید میداند که دیدار او دل را بیقرار میکند و شکیبایی را از میان میبرد. مضمون کلی شعر بیانگر قدرت عشق و ناتوانی عاشق در برابر زیبایی و کشش معشوق است.



