من بنده ی بالای تو شمشاد تنم

سعدی-رباعی شماره 142
من بنده ی بالای تو شمشاد تنم
فرهاد تو شیرین دهن خوش سخنم
چشمم به دهان توست و گوشم به سخن
وز عشق لبت فهم سخن مینکنم
معنی بیتهای شعر
من بنده ی بالای تو شمشاد تنم / فرهاد تو شیرین دهن خوش سخنم
من بنده و شیفتهی قامت سروگونهی تو هستم و فرهادِ تو، با دهانی شیرین و سخنانی دلنشینم.
چشمم به دهان توست و گوشم به سخن / وز عشق لبت فهم سخن مینکنم
چشمم به دهان تو و گوشم به سخنان توست؛ اما از شدت عشق به لبانت، دیگر توان فهمیدن سخن را ندارم.
تفسیر کلی
شاعر در این رباعی با زبانی عاشقانه و سرشار از تشبیه، خود را بنده و شیفتهٔ معشوق معرفی میکند. او قامت و زیبایی خویش را به شمشاد و عشق خود را به دلدادگی فرهاد به شیرین مانند میسازد. چشم دوختن به دهان و گوش سپردن به سخن معشوق نشاندهندهٔ اشتیاق عمیق و توجه کامل عاشق به محبوب است. در پایان، شدت عشق چنان توصیف میشود که عاشق در برابر زیبایی لب و گفتار معشوق، قدرت فهم و اندیشهٔ معمول خود را از دست میدهد.



