از هرچه کنی مرهم ریش اولی تر

سعدی-رباعی شماره 111
از هرچه کنی مرهم ریش اولی تر
دلداری خلق هرچه بیش اولی تر
ای دوست به دست دشمنانم مسپار
گر میکشی ام به دست خویش اولی تر
معنی بیتهای شعر
از هرچه کنی مرهم ریش اولی تر / دلداری خلق هرچه بیش اولی تر
هرچه از هر چیزی مرهم و چارهای بسازی، بهتر است؛ و هرچه بیشتر دل مردم را به دست بیاوری و آنان را دلداری دهی، پسندیدهتر است.
ای دوست به دست دشمنانم مسپار / گر میکشی ام به دست خویش اولی تر
ای دوست، مرا به دست دشمنانم نسپار؛ اگر قصد کشتنم را داری، بهتر است خودت این کار را انجام دهی.
تفسیر کلی
شاعر بر این باور است که ترمیم رنجها و دلجویی از مردم، هرچه بیشتر و سنجیدهتر باشد، ارزشمندتر است. او در ادامه از دوست میخواهد که او را به دشمنان نسپارد، زیرا حتی اگر قرار است آسیبی ببیند، آسیبدیدن به دست دوست را بر گرفتارشدن در دست دشمن ترجیح میدهد. این سخن نشاندهنده اعتماد عمیق عاشق به دوست و وفاداری اوست. رباعی همچنین بر تفاوت میان رنجی که از سر محبت میرسد و آزاری که از دشمنی ناشی میشود تأکید میکند.



