صبح دولت میدمد کو جام همچون آفتاب
حافظ-غزل مشکوک شماره 2
صبح دولت میدمد کو جام همچون آفتاب
فرصتی زین به کجا باشد بده جام شراب
خانه بیتشویش و ساقی یار و مطرب نکتهگوی
موسم عیش است و دور ساغر و عهد شباب
از پی تفریح طبع و زیور حسن طرب
خوش بود ترکیب زرین جام با لعل مذاب
از خیال لطف می مشاطه ی چالاک طبع
در ضمیر برگ گل خوش میکند پنهان گلاب
شاهد و مطرب به دستافشان و مستان پایکوب
غمزه ی ساقی ز چشم میپرستان برده خواب
تا شد آن مه مشتری درهای حافظ را به نقد
میرسد هر دم به گوش زهره گلبانگ رباب
معنی بیت های نخستین
۱. صبح دولت میدمد کو جام همچون آفتاب / فرصتی زین به کجا باشد بده جام شراب:
صبح خوشبختی و فرصت طلوع کرده، پس جامی درخشان مانند خورشید بیاور. چه فرصتی از این بهتر؟ پس جام شراب را به من بده، زیرا این لحظات ارزشمند را باید غنیمت شمرد.
۲. خانه بیتشویش و ساقی یار و مطرب نکتهگوی / موسم عیش است و دور ساغر و عهد شباب:
خانهای آرام و بیدغدغه، ساقیِ یار و مطربِ خوشسخن در کنارم است. این فصل شادمانی و دوران چرخیدن ساغر و روزگار جوانی است که باید از آن لذت برد.
۳. از پی تفریح طبع و زیور حسن طرب / خوش بود ترکیب زرین جام با لعل مذاب:
برای شاد کردن دل و آراستن مجلس به زیبایی شادی، چه ترکیبی زیباتر از جام طلایی و شراب سرخِ رُمانند؟ این همنشینی، لذتِ نشاط را دوچندان میکند.
معنی بیت های پایانی
۴. از خیال لطف می مشاطه ی چالاک طبع / در ضمیر برگ گل خوش میکند پنهان گلاب:
از تصورِ لطفِ شراب، ذهنِ چالاکِ شاعر، همچون آبِ گلاب در میان برگهای گل پنهان میشود و معانی ظریف را در شعر میپروراند. این استعاره نشاندهندهی تأثیرِ نرم و دلنشینِ می بر اندیشه است.
۵. شاهد و مطرب به دستافشان و مستان پایکوب / غمزه ی ساقی ز چشم میپرستان برده خواب:
معشوق و نوازنده با حرکات موزون، و مستان در حال پایکوبی هستند. نگاه نافذِ ساقی، خواب را از چشمانِ مینوشان ربوده و همه را در حالتی از وجد و شور نگه داشته است.
۶. تا شد آن مه مشتری درهای حافظ را به نقد / میرسد هر دم به گوش زهره گلبانگ رباب:
از زمانی که آن ماهِ رخسار (معشوق) به خریدارِ غزلهای حافظ تبدیل شد، هر لحظه نوای دلنشینِ رباب به گوشِ زهره (نمادِ زیبایی و موسیقی) میرسد. این بیت اشاره به شهرت و محبوبیت شعر حافظ دارد.
تفسیر شعر
غزلیات مشکوک حافظ شیرازی – ادبستان شعر پارسی
واژگان دشوار : مصراع بیت ها ابیات تحلیل بررسی همراه با معنا مفهوم شعر شرح کامل توضیح.
