از خون دل نوشتم نزدیک دوست نامه-همراه با معنی و تفسیر

از خون دل نوشتم نزدیک دوست نامه

حافظ-غزل شماره 426

از خون دل نوشتم نزدیک دوست نامه

انّی رایتُ دهراً من هجرک القیامه

دارم من از فراقش در دیده صد علامت

لیست دموع عینی هذا لنا العلامه

هر چند کآزمودم از وی نبود سودم

من جرّب المجرّب حلّت به النّدامه

پرسیدم از طبیبی احوال دوست گفتا

فی بُعدها عذاب فی قربها السَلامه

گفتم ملامت آید گر گرد دوست گردم

و الله ما راینا حبّا بلا ملامه

حافظ چو طالب آمد جامی به جان شیرین

حتی یذوق منه کاساً من الکرامه

 معنی و تفسیر بیت های نخستین:

1.از خون دل نوشتم نزدیک دوست نامه / انّی رایتُ دهراً من هجرک القیامه:
حافظ در این بیت از نامه‌ای سخن می‌گوید که با خون دل به دوست (معشوق) نوشته است. او می‌گوید که از هجر (جدایی) تو، روزگار را مانند قیامت دیده‌ام. این بیت نشان‌دهندهٔ درد فراق و جدایی است.

2.دارم من از فراقش در دیده صد علامت / لیست دموع عینی هذا لنا العلامه:
در این بیت، حافظ از فراق معشوق سخن می‌گوید و می‌گوید که در دیده‌اش صد علامت (نشانه) از این فراق وجود دارد. او می‌گوید که اشک‌های چشم او نشانه‌ای از این درد است. این بیت نشان‌دهندهٔ تأثیر فراق بر عاشق است.

3.هر چند کآزمودم از وی نبود سودم / من جرّب المجرّب حلّت به النّدامه:
حافظ در این بیت از آزمودن معشوق سخن می‌گوید و می‌گوید که هر چند او را آزمودم، اما سودی نداشتم. او می‌گوید که هر کس تجربه کند، پشیمانی به سراغش می‌آید. این بیت نشان‌دهندهٔ ناتوانی در جلب توجه معشوق است.

 معنی و تفسیر بیت های پایانی:

4.پرسیدم از طبیبی احوال دوست گفتا / فی بُعدها عذاب فی قربها السَلامه:
در این بیت، حافظ از طبیب (پزشک) پرسید که حال دوست (معشوق) چگونه است. طبیب پاسخ داد که دوری از او عذاب است و نزدیکی به او سلامتی. این بیت نشان‌دهندهٔ این است که دوری از معشوق دردناک و نزدیکی به او آرامش‌بخش است.

5.گفتم ملامت آید گر گرد دوست گردم / و الله ما راینا حبّا بلا ملامه:
حافظ در این بیت از ملامت (سرزنش) سخن می‌گوید و می‌گوید که اگر به دور دوست (معشوق) بگردم، ملامت می‌آید. او می‌گوید که به خدا قسم، عشقی بدون ملامت ندیده‌ام. این بیت نشان‌دهندهٔ این است که عشق همیشه با ملامت همراه است.

6.حافظ چو طالب آمد جامی به جان شیرین / حتی یذوق منه کاساً من الکرامه:
حافظ در این بیت از طالب (عاشق) سخن می‌گوید و می‌گوید که وقتی طالب آمد، جامی به جان شیرین (شراب) داد تا از آن جرعه‌ای از کرامت (بخشش) بچشد. این بیت نشان‌دهندهٔ این است که عشق و شراب بخشش‌هایی به عاشق می‌دهند.

غزلیات حافظ شیرازی – ادبستان شعر پارسی

واژگان دشوار : مصراع بیت ها ابیات تحلیل بررسی همراه با معنا مفهوم شعر شرح کامل.