هرچه گویی تو طبیعی می گوی

ایرج میرزا – مثنوی شماره 33
طبیعی گویی
هرچه گویی تو طبیعی می گوی
بیشتر زانچه طبیعی است مجوی
او معلم تو بر او شاگردی
چه کنی جهد کز او به گردی
معنی بیتهای شعر
هرچه گویی تو طبیعی میگوی / بیشتر زانچه طبیعی است مجوی
هرچه میگویی، آن را ساده و طبیعی بیان کن و بیش از آنچه طبیعت اقتضا میکند، در پیِ تکلف و پیچیدگی نباش.
او معلم تو، بر او شاگردی / چه کنی جهد کز او به گردی
طبیعت آموزگار توست و تو باید از آن بیاموزی؛ چرا میکوشی از طبیعت پیشی بگیری و خود را برتر از آن نشان دهی؟
تفسیر کلی
شاعر در این ابیات بر ارزش سادگی و طبیعیگویی در سخن تأکید میکند. به باور او، سخن هرچه از تصنع و پیچیدگی دورتر باشد، دلنشینتر و اثرگذارتر خواهد بود. طبیعت را همچون آموزگاری بیهمتا معرفی میکند که انسان باید از او پیروی کند، نه اینکه در پی سبقت گرفتن از آن باشد. این شعر دعوتی است به فروتنی، صداقت و پرهیز از زیادهروی در هنر و بیان.



