هر کجا خط مشکلی بکشند

سعدی-قطعه شماره 226
هر کجا خط مشکلی بکشند
جهد کن تا برون خط باشی
چون غلط بشنوی شتاب مکن
تا نباید که خود غلط باشی
خامشی محترم به کنج ادب
به که گوینده ی سقط باشی
معنی بیتهای شعر
هر کجا خط مشکلی بکشند / جهد کن تا برون خط باشی
هر جا که برای کار دشواری مرزی یا خطی تعیین کنند، بکوش از آن محدوده و دشواری بیرون باشی.
چون غلط بشنوی شتاب مکن / تا نباید که خود غلط باشی
وقتی سخن نادرستی میشنوی، شتابزده واکنش نشان نده؛ مبادا خودت نیز با داوری یا پاسخ نادرست، مرتکب خطا شوی.
خامشی محترم به کنج ادب / به که گوینده ی سقط باشی
خاموش ماندن در گوشهی ادب و احترام، بهتر از آن است که سخنانی بیهوده و نادرست بر زبان بیاوری.
پیام و مفهوم اصلی
سعدی در این قطعه سفارش میکند که انسان همواره بکوشد از خطا و لغزش دور بماند، در شنیدن سخن نادرست شتابزده قضاوت نکند تا خود گرفتار اشتباه نشود، و سکوت همراه با ادب را بر سخن گفتن بیهوده و ناپسند ترجیح دهد؛ زیرا خاموشی سنجیده نشانهٔ خرد و بزرگواری است.



