مرکب از بهر راحتی باشد

سعدی-قطعه شماره 22
مرکب از بهر راحتی باشد
بنده از اسبِ خویش در رنج است
گوشت قطعا بر استخوانش نیست
راست خواهی چو اسب شطرنج است
مقدمه و فضای کلی
این قطعه با زبانی طنزآمیز و نگاهی انتقادی، از ناسازگاری میان هدف و نتیجه سخن میگوید. سعدی در تصویری کوتاه، مرکبی را نشان میدهد که بهجای آسایش، خود و صاحبش را به رنج انداخته است. تشبیه پایانی به اسب شطرنج، فضای حکایت را به سوی نکتهای ظریف درباره ناتوانی، بیثمری و تناقض در زندگی میبرد.
معنی بیتهای شعر
مرکب از بهر راحتی باشد / بنده از اسبِ خویش در رنج است
اسب برای آسایش و راحتی انسان است، اما منِ بنده از اسب خود در رنج و زحمت هستم.
گوشت قطعا بر استخوانش نیست / راست خواهی چو اسب شطرنج است
اگر حقیقت را بخواهی، این اسب آنقدر لاغر و نحیف است که گویی هیچ گوشتی بر استخوانهایش نمانده و مانند اسب شطرنج است.
«این مطلب به کمک هوش مصنوعی تدوین و پس از بازنگری اعضای تحریریه سایت، جهت انتشار تأیید شده است.»



