امیر ما عسل از دست خلق مینخورد

سعدی-قطعه شماره 111
امیر ما عسل از دست خلق مینخورد
که زهر در قدح انگبین تواند بود
عجب که در عسل از زهر میکند پرهیز
حذر نمیکند از تیر آه زهرآلود
معنی بیتهای شعر
امیر ما عسل از دست خلق مینخورد / که زهر در قدح انگبین تواند بود
امیر ما از دست مردم عسل نمیخورد، زیرا ممکن است در جام عسل زهر ریخته باشند.
عجب که در عسل از زهر میکند پرهیز / حذر نمیکند از تیر آه زهرآلود
شگفتا که او از زهر موجود در عسل پرهیز میکند، اما از تیر آهِ زهرآلودِ مردم ستمدیده دوری نمیجوید.
پیام و مفهوم اصلی
پیام اصلی شعر این است که انسان نباید تنها از زیانهای آشکار و مادی بپرهیزد و از آسیبهای پنهانِ معنوی و اخلاقی غافل بماند؛ امیر از عسلی که ممکن است با زهر آمیخته باشد حذر میکند، اما از آه و نفرینِ زهرآلودِ مردم، بهویژه ستمدیدگان، پرهیز ندارد. سعدی با این تقابل، بیاعتنایی به حقوق مردم و خطر آه مظلوم را نکوهش میکند.



