تا کی ای جان اثر وصل تو نتوان دیدن

معنی بیت‌های شعر

تا کی ای جان اثر وصل تو نتوان دیدن / که ندارد دل من طاقت هجران دیدن

ای جان، تا چه زمانی باید از دیدن نشانه‌ای از وصال تو محروم بمانم؟ دل من توان تحمل دیدن و کشیدن رنج دوری تو را ندارد.

بر سر کوی تو گر خوی تو این خواهد بود / دل نهادم به جفاهای فراوان دیدن

اگر رسم و رفتار تو در کوی خود چنین باشد، من دل خویش را آماده کرده‌ام که ستم‌ها و بی‌مهری‌های فراوان تو را تحمل کنم.

عقل بی خویشتن از عشق تو دیدن تا چند / خویشتن بی‌دل و دل بی سر و سامان دیدن

تا چه زمانی باید عقل خود را از شدت عشق تو بی‌اختیار ببینم و خود را بی‌دل و دل خویش را پریشان و بی‌سامان مشاهده کنم؟

تن به زیر قدمت خاک توان کرد ولیک / گرد بر گوشه نعلین تو نتوان دیدن

می‌توانم تن خود را در زیر پای تو خاک کنم و در راهت فدا شوم، اما نمی‌توانم حتی گرد و غباری بر گوشه کفش تو ببینم و آن را تحمل کنم.

هر شبم زلف سیاه تو نمایند به خواب / تا چه آید به من از خواب پریشان دیدن

هر شب در خواب، زلف سیاه تو را به من نشان می‌دهند؛ اما از دیدن چنین خواب آشفته‌ای جز پریشانی و اندوه چه نصیبم خواهد شد؟

با وجود رخ و بالای تو کوته نظریست / در گلستان شدن و سرو خرامان دیدن

با وجود چهره و قامت زیبای تو، رفتن به گلستان و دیدن سرو خرامان نشانه کوتاه‌بینی است؛ زیرا زیبایی تو از همه آن‌ها برتر است.

گر بر این چاه زنخدان تو ره بردی خضر / بی نیاز آمدی از چشمه حیوان دیدن

اگر خضر به چاه زنخدان تو راه می‌یافت، دیگر نیازی نداشت که چشمه آب حیات را ببیند؛ زیرا زیبایی و گودی چانه تو از آن چشمه دل‌انگیزتر بود.

هر دل سوخته کاندر خم زلف تو فتاد / گوی از آن به نتوان در خم چوگان دیدن

هر دل سوخته‌ای که در پیچ‌وتاب زلف تو گرفتار شود، چنان ارزشمند و مطلوب است که گویی نمی‌توان گویی بهتر از آن را در خم چوگان یافت.

آن چه از نرگس مخمور تو در چشم من است / برنخیزد به گل و لاله و ریحان دیدن

آن جلوه و مستی‌ای که از چشمان نرگس‌گون و خمار تو در چشم من نقش بسته است، هرگز نمی‌توان همانندش را در گل و لاله و ریحان مشاهده کرد.

سعدیا حسرت بیهوده مخور دانی چیست / چاره کار تو جان دادن و جانان دیدن

ای سعدی، بیهوده حسرت مخور؛ آیا می‌دانی درمان درد تو چیست؟ باید جان خود را در راه محبوب فدا کنی تا به دیدار جانان نایل شوی.