در نهانخانه ی عشرت صنمی خوش دارم-همراه با معنی و تفسیر

در نهانخانه ی عشرت صنمی خوش دارم

---

حافظ-غزل شماره 326

 

در نهانخانه ی عشرت صنمی خوش دارم

کز سر زلف و رخش نعل در آتش دارم

عاشق و رندم و میخواره به آواز بلند

وین همه منصب از آن حور پریوش دارم

گر تو زین دست مرا بی سر و سامان داری

من به آه سحرت زلف مشوّش دارم

گر چنین چهره گشاید خط زنگاری دوست

من رخ زرد به خونابه منقش دارم

گر به کاشانه ی رندان قدمی خواهی زد

نُقل شعر شکرین و می بی‌غش دارم

ناوک غمزه بیار و رسن زلف که من

جنگ‌ها با دل مجروح بلاکش دارم

حافظا چون غم و شادی جهان در گذر است

بهتر آن است که من خاطر خود خوش دارم

---

معنی و تفسیر بیت های نخستین

۱. در نهانخانه ی عشرت صنمی خوش دارم / کز سر زلف و رخش نعل در آتش دارم:
حافظ می‌گوید که در نهانخانه‌ی عشرت (خلوت شادی) صنمی (معشوق) خوش دارد که از سر زلف و رخسار او نعل (آتش) در دل دارد. این بیت نشان‌دهنده‌ی عشق و اشتیاق اوست.

۲. عاشق و رندم و میخواره به آواز بلند / وین همه منصب از آن حور پریوش دارم:
حافظ خود را عاشق، رند و می‌خواره به آواز بلند می‌داند و می‌گوید که همه‌ی این منصب‌ها (مقام‌ها) را از آن حور پری‌وش (معشوق) دارد. این بیت نشان‌دهنده‌ی عشق و رندی اوست.

۳. گر تو زین دست مرا بی سر و سامان داری / من به آه سحرت زلف مشوّش دارم:
حافظ می‌گوید که اگر تو (معشوق) مرا بی‌سر و سامان داری، من به آه سحر (ناله‌ی سحرگاهی) تو زلف مشوش (پریشان) دارم. این بیت نشان‌دهنده‌ی عشق و فداکاری اوست.

---

معنی و تفسیر بیت های پایانی

۴. گر چنین چهره گشاید خط زنگاری دوست / من رخ زرد به خونابه منقش دارم:
حافظ می‌گوید که اگر چهره‌ی دوست (معشوق) خط زنگاری (زیبایی) بگشاید، او رخ زرد (چهره‌ی زرد) خود را با خونابه (اشک خونین) منقش (نقاشی) می‌کند. این بیت نشان‌دهنده‌ی عشق و رنج‌های اوست.

۵. گر به کاشانه ی رندان قدمی خواهی زد / نُقل شعر شکرین و می بی‌غش دارم:
حافظ می‌گوید که اگر به کاشانه‌ی رندان (محل عیش و عرفان) قدمی بزنی، نقل شعر شکرین و می بی‌غش (شراب خالص) دارد. این بیت نشان‌دهنده‌ی مهمان‌نوازی و رندی اوست.

۶. ناوک غمزه بیار و رسن زلف که من / جنگ‌ها با دل مجروح بلاکش دارم:
حافظ از معشوق می‌خواهد که ناوک غمزه (نگاه دلربا) و رسن زلف (گیسوی بلند) بیاورد، زیرا او جنگ‌ها با دل مجروح (زخمی) و بلاکش دارد. این بیت نشان‌دهنده‌ی عشق و رنج‌های اوست.

۷. حافظا چون غم و شادی جهان در گذر است / بهتر آن است که من خاطر خود خوش دارم:
حافظ به خود می‌گوید که چون غم و شادی جهان در گذر است، بهتر است که خاطر خود را خوش دارد. این بیت نشان‌دهنده‌ی بی‌اعتنایی او به دنیا و تظاهر است.

---

غزلیات حافظ شیرازی – ادبستان شعر پارسی

واژگان دشوار : مصراع بیت ها ابیات تحلیل بررسی همراه با معنا مفهوم شعر شرح کامل.