حال دل با تو گفتنم هوس است
حافظ-غزل شماره 42
حال دل با تو گفتنم هوس است
خبر دل شنفتنم هوس است
طمع خام بین که قصه ی فاش
از رقیبان نهفتنم هوس است
شب قدری چنین عزیز شریف
با تو تا روز خفتنم هوس است
وه که دردانه ای چنین نازک
در شب تار سفتنم هوس است
ای صبا امشبم مدد فرمای
که سحرگه شکفتنم هوس است
از برای شرف به نوک مژه
خاک راه تو رفتنم هوس است
همچو حافظ به رغم مدعیان
شعر رندانه گفتنم هوس است
معنی بیت های نخستین
1. حال دل با تو گفتنم هوس است / خبر دل شنفتنم هوس است:
گفتن حال دل به تو، تنها یک هوس است… و شنیدن پاسخ از تو نیز هوسی بیش نیست. چه کنم که زبان گفتن دارم، اما امیدی به پاسخ نیست. عشق، گاه در سکوت هم زیباست.
2. طمع خام بین که قصه ی فاش / از رقیبان نهفتنم هوس است:
طمعی دارم که راز آشکار دلم را از چشم رقیبان پنهان کنم، اما آیا ممکن است؟ عشق را نمی‌توان پنهان کرد، حتی اگر هزاران پرده بر آن بکشیم.
3. شب قدری چنین عزیز شریف / با تو تا روز خفتنم هوس است:
امشب که چون شب قدر، گران‌قدر و پربرکت است، هوس دارم تا صبح در کنار تو بیارامم. چه سحرخیزی شیرین‌تر از بیداری در کنار یار؟
4. وه که دردانه ای چنین نازک / در شب تار سفتنم هوس است:
آه! این گوهر نازک (دل) را چگونه در تاریکی شب به رشته کشم؟ هوس بافتن دل‌های شکسته را دارم، اما تاب این کار ندارم. نازکی عشق، گاه زخم‌ها را عمیق‌تر می‌کند.
معنی بیت های پایانی
5. ای صبا امشبم مدد فرمای / که سحرگه شکفتنم هوس است:
ای نسیم صبحگاهی، امشب یاری‌ام کن تا سحرگاهان چون غنچه‌ای بشکفم. شاید صبح، روی تو را ببینم و این هوس به حقیقت بپیوندد.
6. از برای شرف به نوک مژه / خاک راه تو رفتنم هوس است:
حتی اگر به نوک مژه‌ام افتخار کنم، باز هوس دارم خاکِ راهت شوم. چه شرافتی بالاتر از این که زیر پای تو باشم؟ عاشق، عزت را در ذلتِ عشق می‌یابد.
7. همچو حافظ به رغم مدعیان / شعر رندانه گفتنم هوس است:
دلم می‌خواهد مانند حافظ، بی‌پروای سخن‌چینان، شعرِ رندانه بگویم. هوسِ شاعری‌ام نه برای نام، که برای فریادِ بی‌پروای عشق است.
تفسیر شعر
غزلیات حافظ شیرازی – ادبستان شعر پارسی
واژگان دشوار : مصراع بیت ها ابیات تحلیل بررسی همراه با معنا مفهوم شعر شرح کامل.