صاحب کمال را چه غم از نقص مال و جاه

سعدی-قطعه شماره 40
صاحب کمال را چه غم از نقص مال و جاه
چون ماه پیکری که بر او سرخ و زرد نیست
مردی که هیچ جامه ندارد به اتفاق
بهتر ز جامهای که در او هیچ مرد نیست
مقدمه و فضای کلی
این قطعه از سعدی بر برتری کمال انسانی و مردانگی بر مال، جاه و ظواهر زندگی تأکید میکند. شاعر با تشبیه صاحب کمال به ماه و با بهرهگیری از تمثیل جامه، ارزش حقیقی انسان را در فضیلت و شایستگی درونی میداند. فضای شعر حکیمانه و انتقادی است و بیمایگیِ ظاهرسازی و ثروتِ تهی از انسانیت را نکوهش میکند.
معنی بیتهای شعر
صاحب کمال را چه غم از نقص مال و جاه / چون ماه پیکری که بر او سرخ و زرد نیست
انسان صاحب کمال از کمبود مال و مقام اندوهگین نمیشود؛ همانگونه که ماهِ زیبا از نبودن رنگهای سرخ و زرد بر چهرهاش باکی ندارد.
مردی که هیچ جامه ندارد به اتفاق / بهتر ز جامهای که در او هیچ مرد نیست
مردی که از نظر لباس و دارایی تهیدست است، اما مردانگی دارد، بهتر از کسی است که جامههای فراوان پوشیده ولی از انسانیت و مردانگی بیبهره است.



