روزگاری ست که ما را نگران میداری
حافظ-غزل شماره 450
روزگاری ست که ما را نگران میداری
مخلصان را نه به وضع دگران میداری
گوشه ی چشم رضایی به منت باز نشد
اینچنین عزت صاحب نظران میداری
ساعد آن بِه که بپوشی تو چو از بهر نگار
دست در خون دل پرهنران میداری
نه گل از دست غمت رَست و نه بلبل در باغ
همه را نعره زنان جامه دران میداری
ای که در دلق ملمّع طلبی نقد حضور
چشم سری عجب از بیخبران میداری
چون تویی نرگس باغ نظر ای چشم و چراغ
سر چرا بر من دلخسته گران میداری
گوهر جام جم از کان جهانی دگرست
تو تمنا ز گل کوزه گران میداری
پدر تجربه ای دل تویی آخر ز چه روی
طمع مهر و وفا زین پسران میداری
کیسه ی سیم و زرت پاک بباید پرداخت
این طمعها که تو از سیمبران میداری
گر چه رندی و خرابی گنه ماست ولی
عاشقی گفت که تو بنده بر آن میداری
مگذران روز سلامت به ملامت حافظ
چه توقع ز جهان گذران میداری
معنی و تفسیر بیت های نخستین :
1.روزگاری ست که ما را نگران میداری / مخلصان را نه به وضع دگران میداری:
در این بیت، حافظ به معشوقی اشاره میکند که او را نگران و دلشکسته نگه داشته است. او میگوید که معشوق، مخلصان را مانند دیگران رفتار نمیکند و با آنان به گونهای خاص برخورد میکند.
2.گوشه ی چشم رضایی به منت باز نشد / اینچنین عزت صاحب نظران میداری:
حافظ در این بیت میگوید که معشوق حتی گوشهی چشمی به او نینداخته است و این رفتار، نشاندهندهی عزت و بزرگی صاحبنظران است.
3.ساعد آن بِه که بپوشی تو چو از بهر نگار / دست در خون دل پرهنران میداری:
در این بیت، حافظ به معشوق میگوید که بهتر است دستان خود را بپوشانی، چرا که دستان تو در خون دل عاشقان فرو رفته است.
4.نه گل از دست غمت رَست و نه بلبل در باغ / همه را نعره زنان جامه دران میداری:
حافظ در این بیت میگوید که هیچ گل و بلبلی از غم تو رهایی نیافته است و همه در رنج و ناله هستند.
5.ای که در دلق ملمّع طلبی نقد حضور / چشم سری عجب از بیخبران میداری:
در این بیت، حافظ به کسی اشاره میکند که به دنبال ظواهر فریبنده است، اما از حقیقت بیخبر است.
معنی و تفسیر بیت های میانی :
6.چون تویی نرگس باغ نظر ای چشم و چراغ / سر چرا بر من دلخسته گران میداری:
حافظ در این بیت به معشوقی اشاره میکند که مانند نرگس باغ نظر (نماد زیبایی) است و از او میپرسد که چرا سرش را از او برگردانده است.
7.گوهر جام جم از کان جهانی دگرست / تو تمنا ز گل کوزه گران میداری:
در این بیت، حافظ اشاره میکند که گوهر جام جم (نماد حکمت و معرفت) از جایی دیگر به دست میآید، اما تو از گل کوزهگران (ظواهر فریبنده) تمنّا داری.
8.پدر تجربه ای دل تویی آخر ز چه روی / طمع مهر و وفا زین پسران میداری:
حافظ در این بیت به معشوق میگوید که تو پدر تجربهای (با تجربه و دانا) هستی، پس چرا از این پسران (عاشقان) توقع مهر و وفا داری؟
معنی و تفسیر بیت های پایانی:
9.کیسه ی سیم و زرت پاک بباید پرداخت / این طمعها که تو از سیمبران میداری:
در این بیت، حافظ اشاره میکند که کیسهی سیم و زر (ثروت) باید پاک و خالص باشد، اما تو طمعهایی از سیمبران (ثروتمندان) داری.
10.گر چه رندی و خرابی گنه ماست ولی / عاشقی گفت که تو بنده بر آن میداری:
حافظ در این بیت میگوید که اگرچه رندی و خرابی گناه ماست، اما عاشقی گفته است که تو بندهی این راه هستی.
11.مگذران روز سلامت به ملامت حافظ / چه توقع ز جهان گذران میداری:
در این بیت، حافظ به خودش خطاب میکند و میگوید که روزهای سلامت را با ملامت و سرزنش نگذران، چرا که از این جهان گذرا چه توقعی داری؟
غزلیات حافظ شیرازی – ادبستان شعر پارسی
واژگان دشوار : مصراع بیت ها ابیات تحلیل بررسی همراه با معنا مفهوم شعر شرح کامل.
