کی شعر تر انگیزد خاطر که حزین باشد-همراه با معنی و تفسیر

۱. کی شعر تر انگیزد خاطر که حزین باشد / یک نکته از این معنی گفتیم و همین باشد:
چه زمانی شعر تازه می‌تواند خاطر اندوهگین را برانگیزد؟ تنها یک نکته از این معنا گفتم و همین کافی است. حافظ در این بیت به ناتوانی شعر در التیام دردهای عمیق اشاره می‌کند و معتقد است گاهی اشاره‌ای کوچک به درد، گویاتر از شرح مفصل است.

۲. از لعل تو گر یابم انگشتریِ زنهار / صد ملک سلیمانم در زیر نگین باشد:
اگر از لعل لب تو انگشتری پناه بیابم، صد ملک سلیمان در زیر نگین آن خواهد بود. این بیت به قدرت معجزه‌آسای محبت معشوق اشاره دارد که می‌تواند برتر از تمام قدرت‌های دنیوی باشد. “انگشتری زنهار” نماد امان و پناه است.

۳. غمناک نباید بود از طعن حسود ای دل / شاید که چو وابینی خیر تو در این باشد:
ای دل، از طعنه‌های حسودان نباید غمگین شد، چرا که ممکن است خیر و صلاح تو در همین ملامت‌ها نهفته باشد. حافظ در این بیت به فلسفه‌ی پشت انتقادات اشاره می‌کند که گاهی هدایای الهی در لباس ملامت ظاهر می‌شوند.

معنی بیت های پایانی

۴. هر کو نکند فهمی زین کلک خیال انگیز / نقشش به حرام ار خود صورتگر چین باشد:
هر کس که از این قلم خیال‌انگیز نفهمد، حتی اگر نقاش چین باشد، نقاشی‌اش بی‌ارزش است. شاعر در این بیت بر این نکته تأکید می‌کند که درک شعر او نیازمند ذوق و فهم خاص است و مهارت‌های ظاهری کافی نیست.

۵. جام می و خون دل هر یک به کسی دادند / در دایره ی قسمت اوضاع چنین باشد:
جام می و خون دل را به هر کسی به اندازه‌ی سهمش دادند، چرا که در دایره‌ی تقدیر، اوضاع اینگونه مقدر شده است. این بیت اشاره به تقسیم ناعادلانه‌ی شادی و غم در جهان دارد که از نظر حافظ بخشی از نظام الهی است.

۶. در کار گلاب و گل حکم ازلی این بود / کاین شاهد بازاری وآن پرده نشین باشد:
در سرنوشت گل و گلاب ازلی مقدر شده بود که این یکی آشکار در بازار باشد و آن دیگری پنهان در پرده بماند. حافظ در این بیت به تقدیر متفاوت افراد اشاره می‌کند که برخی در انظار عمومی و برخی در خلوت زندگی می‌کنند.

۷. آن نیست که حافظ را رندی بشد از خاطر / کاین سابقه ی پیشین تا روز پسین باشد:
اینطور نیست که حافظ رندی را فراموش کرده باشد، چرا که این سابقه‌ی دیرینه تا روز قیامت باقی خواهد ماند. در این بیت پایانی، حافظ به پایبندی همیشگی خود به شیوه‌ی رندانه زندگی اشاره می‌کند که بخش جدایی‌ناپذیر هویت اوست.