
بیدل دهلوی- غزل شماره 286
مغتنم گیرید دامان دل آگاه را
محرمان لبریز یوسف دیدهاند این چاه را
در دبستان طلب تعطیل مشق درد نیست
همچو نال خامه در دل خشک مپسند آه را
زحمت شیب و شباب از پیکر خالی مکش
محو گیر از خاطر این تصویر سال و ماه را
در خور هر کسوت اینجا تار و پود دیگر است
بر نوای نی متن ماسورهٔ جولاه را
پند ناصح پر منغض کرد وقت می کشان
از کجا آورد این خر نغمهٔ جانکاه را
ناتوانی گر شفیع ما نگردد مشکل ست
عاجزان دارند یک سر زیر دندان کاه را
چاپلوسی در طبیعت چند پنهان داشتن
حیله آخر پوست بر تن میدرد روباه را
تا گهر باشد حباب آرایش عزت مباد
از سر بی مغز بردارید تاج شاه را
میتوان کردن بدی را هم به حرف نیک، نیک
از اثر خالی مدان خاصیت افواه را
مرگ هم زحمتکش هستی ست تا روز حساب
منزل ما جمع دارد پیچ و تاب راه را
کارها داریم بیش از رنج دنیا، چاره نیست
احتیاج است آنکه رغبت میکند اکراه را
چون شرارم امتحان مدّ فرصت داغ کرد
یک گره میدان نبود این رشتهٔ کوتاه را
ای هوس شکر قناعت کن که استغنای فقر
بر سر ما چتر شاهی کرد برگ کاه را
یار غافل نیست بیدل لیک از شوق فضول
لغزش پا در هوای اشک دارد آه را



