ما سپر انداختیم گر تو کمان می‌کشی

معنی بیت‌های شعر

ما سپر انداختیم گر تو کمان می‌کشی
گو دل ما خوش مباش گر تو بدین دلخوشی

ما در برابر تو تسلیم شده‌ایم؛ اگر تو قصد آزار و تیراندازی داری، بگو دل ما به این خوش نباشد، هرچند تو از این کار خشنود باشی.

گر بکشی بنده‌ایم ور بنوازی رواست
ما به تو مستأنسیم تو به چه مستوحشی

اگر ما را بکشی، باز هم بندگان توییم و اگر نوازشمان کنی نیز شایسته و رواست؛ ما با تو خو گرفته‌ایم، پس تو چرا از ما بیگانه و گریزان هستی؟

گفتی اگر درد عشق پای نداری گریز
چون بتوانم گریخت تا تو کمندم کشی

گفتی اگر توان تحمل رنج عشق را نداری، فرار کن؛ اما چگونه می‌توانم بگریزم، وقتی تو کمند عشق را بر من می‌اندازی و مرا گرفتار می‌کنی؟

دیده فرودوختیم تا نه به دوزخ برد
باز نگه می‌کنم سخت بهشتی وشی

چشم فروبستم تا زیبایی تو مرا به دوزخ عشق نیفکند؛ اما باز به تو نگاه می‌کنم، زیرا چهره‌ات بسیار بهشتی و دل‌فریب است.

غایت خوبی که هست قبضه و شمشیر و دست
خلق حسد می‌برند چون تو مرا می‌کشی

نهایت زیبایی و کمال آن است که قبضه و شمشیر و دستِ تو را در کنار هم ببینند؛ مردم به حال من حسادت می‌کنند، زیرا تو با دست خودت مرا می‌کشی.

موجب فریاد ما خصم نداند که چیست
چاره مجروح عشق نیست به جز خامشی

دشمن نمی‌داند سبب فریاد و ناله‌ی ما چیست؛ کسی که از عشق زخمی شده است، جز خاموشی و شکیبایی چاره‌ای ندارد.

چند توان ای سلیم آب بر آتش زدن
کآب دیانت برد رنگ رخ آتشی

ای سلیم، تا چه اندازه می‌توانی با آب پرهیزگاری آتش عشق را خاموش کنی؟ زیرا آب دیانت و زهد، رنگ و سرخیِ چهره‌ی آتشین عشق را از میان می‌برد.

آدمی هوشمند عیش ندارد ز فکر
ساقی مجلس بیار آن قدح بی‌هشی

انسان خردمند بر اثر اندیشه و نگرانی، آسایش و شادی ندارد؛ ای ساقی مجلس، آن جام بی‌خودی و بی‌خبری را بیاور.

مست می عشق را عیب مکن سعدیا
مست بیفتی تو نیز گر هم از این می چشی

ای سعدی، عاشقِ مست را سرزنش نکن؛ زیرا اگر از همین شراب عشق بنوشی، تو نیز مست و بی‌اختیار بر زمین خواهی افتاد.