تومان۶۸۰,۰۰۰

تومان۲۰۰,۰۰۰

تومان۱۲۰,۰۰۰

تومان۲۰۰,۰۰۰

عید جم شد ای فریدون خو بت ایران پرست

فرخی یزدی – سایر اشعار شماره 4

مسمط وطنی (1)

عید جم شد ای فریدون خو بت ایران پرست

مستبدی خوی ضحاکی است این خونه ز دست

حالیا کز سلم و تور انگلیس و روس هست

ایرج ایران سراپا، دستگیر و پای بست

 

به که از راه تمدن ترک بی مهری کنی

در ره مشروطه اقدام منوچهری کنی

 

این همان ایران که منزلگاه کیکاوس بود

خوابگاه داریوش و مأمن سیروس بود

جای زال و رستم و گودرز و گیو و طوس بود

نی چنین پامال جور انگلیس و روس بود

 

این همه از بی حسی ما بود کافسرده ایم

مردگان زنده بلکه زندگان مرده ایم

 

این وطن رزم آوری مانند قارون دیده است

وقعه ی گرشاسب و جنگ تهمتن دیده است

هوشمندی همچو جاماس و پشوتن دیده است

شوکت گشتاس و دارایی بهمن دیده است

 

هرگز اینسان بی کس و بی یار بی یاور نبود

هیچ ایامی چو اکنون عاجز و مضطر نبود

 

رنج های اردشیر بابکان بر باد رفت

زحمت شاهپور ذوالاکتاف حال از یاد رفت

شیوه ی نوشیروانی رسم عدل و داد رفت

آبروی خاک ما بر باد استبداد رفت

 

حالیا گر بیند ایران را چنین بهرام گور

از خجالت تا قیامت سر برون نارد ز گور

 

آخر ای بیشور مردم عرق ایرانی کجاست

شد وطن از دست، آیین مسلمانی کجاست

حشمت هرمز چه شد شاپور ساسانی کجاست

سنجر سلجوق کو منصور سامانی کجاست

 

گنج بادآور کجا شد زر دست افشار کو؟

صولت خصم افکن نادر شه افشار کو؟

 

ای خوش آن روزی که ایران بود چون خلد برین

وسعت این خاک پاک از روم بودی تا به چین

بوده از حیث نکویی جنت روی زمین

شهریاران را بر این خاک از شرف بودی جبین

 

لیک فرزندان او قدر ورا نشناختند

جسم پاکش را لگدکوب اجانب ساختند

 

شد ز دست پارتی این مملکت بی بوی و رنگ

پارتی زد شیشه ی ناموس ایران را به سنگ

پارتی آورد نام نیک ایران را به ننگ

پارتی بنمود ما را بنده ی اهل فرنگ

 

این همه بی همتی نبود جز از اهل نفاق

چاره ی این درد بیچاره است علم و اتفاق

 

خواهی از توضیح عالم ای رفیق هم وطن

گوش خود بگشا و توضیحات آن بشنو ز من

تا نگویی علم باشد منحصر در لا و لن

یک فلزی کان مساوی هست در قدر ثمن

 

عالم آن را موزر و توپ و مسلسل می کند

جاهل آن را صرف خاک انداز و منقل می کند

 

ور ز من خواهی تو حسن و اتفاق و اتحاد

جنگ ژاپونی و روسی را سراسر آر یاد

تا بدانی دولتی بی قدر و جاهی با نژاد

خانه ی شاهنشهی چون روس را بر باد داد

 

اهل ژاپون تا به هم دیگر نپیوستند دست

کی توانستند روسان را دهند اینسان شکست

 

گر ز باد کبر و نار جهل برتابیم روی

شاید آب رفته ی این خاک باز آید به جوی

لیک با این وضع ایران مشکل است این گفتگوی

چونکه ما کردیم اکنون بر دو چیز زشت خوی

 

نیمه ای از حالت افسردگی بی حالتیم

نیم دیگر کار استبدادیان را آلتیم

 

گه به ملک ری به فرمان جوانی با شتاب

کعبه ی آمال ملت را کنیم از بن خراب

گاه اندر یزد با عنوان شور و انقلاب

انجمن سازیم و نندیشیم از این ارتکاب

 

غیر ما مردم که نار جهلمان افروخته

تا به اکنون کی در بیت المقدس سوخته

 

این وطن در حال نزع و خصمش اندر پیش و پس

وه چه حال نزع کورانیست بیش از یک نفس

داروی او اتحاد و همت ما هست و بس

لیک این فریادها را کی بود فریادرس

 

ای هواخواهان ایران نوبت مردانگی است

پای غیر آمد میان نی وقت جنگ خانگی است

 

تا که در ایران ز قانون اساسی هست نام

تا دهد مشروطه آزادی به خیل خاص و عام

تا ز ظالم می نماید عدل سلب احترام

هر زمان این شعر می گویم پی ختم کلام

 

مجلس شورای ایران تا ابد پاینده باد

خسرو مشروطه ی ما تا قیامت زنده باد

 

خود تو می دانی نی ام از شاعران چاپلوس

کز برای سیم بنمایم کسی را پای بوس

یا رسانم چرخ ریسی را به چرخ آبنوس

من نمی گویم تویی درگاه هیجا همچو طوس

 

لیک گویم گر به قانون مجری قانون شوی

بهمن و کیخسرو و جمشید و افریدون شوی

 


واژگان دشوار : 1– فرخی این شعر را زمانی که ضیغم الدوله ی قشقایی در سال 1328 قمری حاکم یزد بود، سروده است. به خاطر همین شعر بود که فرخی زندانی و دهانش دوخته شد.

 

نویسندگان :
نویسندگان :

امین پیرانی - حامد پیری

نوشته های مرتبط
اشتراک در
اطلاع از
guest
0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها