خرم آن روز کز این منزل ویران بروم-همراه با معنی و تفسیر

خرم آن روز کز این منزل ویران بروم

حافظ-غزل شماره 359

خرم آن روز کز این منزل ویران بروم

راحت جان طلبم وز پی جانان بروم

گر چه دانم که به جایی نبرد راه غریب

من به بوی سر آن زلف پریشان بروم

دلم از وحشت زندان سکندر بگرفت

رخت بربندم و تا ملک سلیمان بروم

چون صبا با تن بیمار و دل بی‌طاقت

به هواداری آن سرو خرامان بروم

در ره او چو قلم گر به سرم باید رفت

با دل زخم کش و دیده ی گریان بروم

نذر کردم گر از این غم به درآیم روزی

تا در میکده شادان و غزلخوان بروم

به هواداری او ذره صفت رقص کنان

تا لب چشمه ی خورشید درخشان بروم

تازیان را غم احوال گرانباران نیست

پارسایان مددی تا خوش و آسان بروم

ور چو حافظ ز بیابان نبرم ره بیرون

همره کوکبه ی آصف دوران بروم

معنی و تفسیر بیت های نخستین :

1. خرم آن روز کز این منزل ویران بروم / راحت جان طلبم وز پی جانان بروم:
حافظ در این بیت بیان می‌کند که خوشحال خواهد بود روزی که از این منزل ویران (دنیای فانی) برود و راحت جان خود را بجوید و به دنبال جانان (معشوق) برود. این بیت نشان‌دهنده‌ی طلب آرامش و عشق حقیقی است.

2. گر چه دانم که به جایی نبرد راه غریب / من به بوی سر آن زلف پریشان بروم:
در این بیت، حافظ بیان می‌کند که گرچه می‌داند راه غریب (سفر سخت) به جایی نمی‌رسد، اما به بوی آن زلف پریشان (معشوق) خواهد رفت. این بیت نشان‌دهنده‌ی اشتیاق و عشق بی‌قید و شرط به معشوق است.

3. دلم از وحشت زندان سکندر بگرفت / رخت بربندم و تا ملک سلیمان بروم:
حافظ در این بیت بیان می‌کند که دل او از وحشت زندان سکندر (دنیای محدود و پر از رنج) به تنگ آمده است و تصمیم گرفته است که رخت بربندد و به ملک سلیمان (جایی پر از آرامش و عدالت) برود. این بیت نشان‌دهنده‌ی طلب رهایی و آرامش است.

4. چون صبا با تن بیمار و دل بی‌طاقت / به هواداری آن سرو خرامان بروم:
در این بیت، حافظ بیان می‌کند که مانند صبا (باد بهاری) با تن بیمار و دل بی‌طاقت، به هواداری آن سرو خرامان (معشوق زیبا) خواهد رفت. این بیت نشان‌دهنده‌ی اشتیاق به دیدار معشوق و طلب آرامش است.

معنی و تفسیر بیت های پایانی :

5. در ره او چو قلم گر به سرم باید رفت / با دل زخم کش و دیده ی گریان بروم:
حافظ در این بیت بیان می‌کند که اگر در راه معشوق باید مانند قلم سر برود، او با دل زخم‌کش و دیده‌ی گریان خواهد رفت. این بیت نشان‌دهنده‌ی تسلیم در برابر عشق و پذیرش رنج‌های آن است.

6. نذر کردم گر از این غم به درآیم روزی / تا در میکده شادان و غزلخوان بروم:
در این بیت، حافظ بیان می‌کند که نذر کرده است اگر روزی از این غم رهایی یابد، به میخانه (نماد عرفان و رهایی) شادان و غزلخوان برود. این بیت نشان‌دهنده‌ی طلب شادی و رهایی از غم است.

7. به هواداری او ذره صفت رقص کنان / تا لب چشمه ی خورشید درخشان بروم:
حافظ در این بیت بیان می‌کند که به هواداری معشوق، مانند ذره‌ای رقص‌کنان به سوی چشمه‌ی خورشید درخشان خواهد رفت. این بیت نشان‌دهنده‌ی اشتیاق به نور و زیبایی معشوق است.

8. تازیان را غم احوال گرانباران نیست / پارسایان مددی تا خوش و آسان بروم:
در این بیت، حافظ بیان می‌کند که تازیان (اعراب) غم احوال گرانباران (مردم رنج‌دیده) را ندارند و از پارسایان (عارفان) کمک می‌خواهد تا خوش و آسان برود. این بیت نشان‌دهنده‌ی طلب کمک از عارفان برای رهایی از رنج است.

9. ور چو حافظ ز بیابان نبرم ره بیرون / همره کوکبه ی آصف دوران بروم:
حافظ در این بیت بیان می‌کند که اگر مانند حافظ نتواند از بیابان (دنیای پر از رنج) راه بیرون پیدا کند، همراه کوکبه‌ی آصف دوران (وزیر عادل) خواهد رفت. این بیت نشان‌دهنده‌ی طلب عدالت و حمایت از قدرت‌های عادل است.

غزلیات حافظ شیرازی – ادبستان شعر پارسی

واژگان دشوار : مصراع بیت ها ابیات تحلیل بررسی همراه با معنا مفهوم شعر شرح کامل.