برو به کار خود ای واعظ این چه فریادست
حافظ-غزل شماره 35
برو به کار خود ای واعظ این چه فریادست
مرا فتاد دل از ره تو را چه افتادست
میان او که خدا آفریده است از هیچ
دقیقهای ست که هیچ آفریده نگشادست
به کام تا نرساند مرا لبش چون نای
نصیحت همه عالم به گوش من بادست
گدای کوی تو از هشت خلد مستغنی ست
اسیر عشق تو از هر دو عالم آزادست
اگر چه مستی عشقم خراب کرد ولی
اساس هستی من زان خراب آبادست
دلا منال ز بیداد و جور یار که یار
تو را نصیب همین کرد و این از آن دادست
برو فسانه مخوان و فسون مدم حافظ
کز این فسانه و افسون مرا بسی یادست
معنی بیت های نخستین
۱. برو به کار خود ای واعظ این چه فریادست / مرا فتاد دل از ره تو را چه افتادست:
ای واعظ، به کار خود برس و این فریادهای بیجا برای چیست؟ دل من از راه رفت، اما تو را چه مشکلی پیش آمده است؟ حافظ در این بیت به واعظان ریاکار میگوید که به جای نصیحت دیگران، به فکر خود باشند.
۲. میان او که خدا آفریده است از هیچ / دقیقهای ست که هیچ آفریده نگشادست:
در وجود معشوق که خداوند او را از هیچ آفریده، لحظهای نیست که جمالش را آشکار نکرده باشد. این بیت اشاره به زیبایی بینظیر معشوق دارد که همیشه در حال تجلی است.
۳. به کام تا نرساند مرا لبش چون نای / نصیحت همه عالم به گوش من بادست:
تا زمانی که لب یار مانند نی، مرا به کام نرساند، تمام نصیحتهای دنیا برای من مانند باد است. حافظ در این بیت نشان میدهد که عشق بر همه چیز غلبه دارد.
۴. گدای کوی تو از هشت خلد مستغنی ست / اسیر عشق تو از هر دو عالم آزادست:
گدای کوی تو از بهشت هم بینیاز است و اسیر عشق تو از هر دو جهان آزاد. این بیت بیانگر قدرت عشق است که همه چیز را تحتالشعاع قرار میدهد.
معنی بیت های پایانی
۵. اگر چه مستی عشقم خراب کرد ولی / اساس هستی من زان خراب آبادست:
اگرچه مستی عشق مرا خراب کرد، اما اساس وجود من از همان خرابی آباد شده است. حافظ در این بیت به این نکته اشاره میکند که عشق ویرانگر، در حقیقت سازنده است.
۶. دلا منال ز بیداد و جور یار که یار / تو را نصیب همین کرد و این از آن دادست:
ای دل، از ستم یار نالید، زیرا یار همین را برای تو مقدر کرده و این همان چیزی است که به تو داده است. این بیت بیانگر تسلیم در برابر تقدیر و خواست معشوق است.
۷. برو فسانه مخوان و فسون مدم حافظ / کز این فسانه و افسون مرا بسی یادست:
ای حافظ، داستانسرایی و افسونگری نکن، زیرا از این داستانها و افسونها بسیار به یادم میآید. این بیت نشاندهنده تأثیر عمیق خاطرات عاشقانه بر شاعر است.
تفسیر شعر
غزلیات حافظ شیرازی – ادبستان شعر پارسی
واژگان دشوار : مصراع بیت ها ابیات تحلیل بررسی همراه با معنا مفهوم شعر شرح کامل.
