ز عهد پدر یادم آمد همی

سعدی-بوستان-باب نهم در توبه و راه صواب

شماره 12

ز عهد پدر یادم آمد همی

که باران رحمت بر او هر دمی

که در خردی ام لوح و دفتر خرید

ز بهرم یکی خاتمِ زر خرید

به در کرد ناگه یکی مشتری

به خرمایی از دستم انگشتری

چو نشناسد انگشتری طفل خرد

به شیرینی از وی توانند برد

تو هم قیمت عمر نشناختی

که در عیشِ شیرین برانداختی

قیامت که نیکان بر اعلا رسند

ز قعر ثری بر ثریا رسند

تو را خود بماند سر از ننگ پیش

که گِردت برآید عمل های خویش

برادر ، ز کار بدان شرم دار

که در روی نیکان شوی شرمسار

در آن روز کز فعل پرسند و قول

اولوالعزم را تن بلزد ز هول

به جایی که دهشت خورند انبیا

تو عذر گنه را چه داری ؟ بیا

زنانی که طاعت به رغبت برند

ز مردان ناپارسا بگذرند

تو را شرم ناید ز مردیّ خویش

که باشد زنان را قبول از تو بیش ؟

زنان را به عذری معین که هست

ز طاعت بدارند گه گاه دست

تو بی عذر یک سو نشینی چو زن

رو ای کم ز زن ، لاف مردی مزن

مرا خود مبین ای عجب در میان

ببین تا چه گفتند پیشینیان

چو از راستی بگذری خم بود

چه مردی بود کز زنی کم بود ؟

به ناز و طرب ، نفس پروده گیر

به ایام دشمن قوی کرده گیر

یکی بچه ی گرگ می‌پرورید

چو پروده شد خواجه برهم درید

چو بر پهلویِ جان سپردن بخفت

زبان آوری در سرش رفت و گفت

تو دشمن چنین نازنین پروری

ندانی که ناچار زخمش خوری ؟

نه ابلیس در حقّ ما طعنه زد

کز اینان نیاید به جز کار بد ؟

فغان از بدیها که در نفس ماست

که ترسم شود طعن ابلیس راست

چو ملعون پسند آمدش قهر ما

خدایش بینداخت از بهر ما

کجا سر برآریم از این عار و ننگ

که با او به صلحیم و با حق به جنگ

نظر دوست نادر کند سوی تو

چو در رویِ دشمن بود رویِ تو

گرت دوست باید کز او برخوری

نباید که فرمان دشمن بری

روا دارد از دوست بیگانگی

که دشمن گزیند به همخانگی

ندانی که کمتر نهد دوست پای

چو بیند که دشمن بود در سرای

به سیم سیه تا چه خواهی خرید

که خواهی دل از مهر یوسف بُرید ؟