
مولانا-غزل شماره 734
مطربا این پرده زن کز رهزنان فریاد و داد
خاصه این رهزن که ما را این چنین بر باد داد
مطربا این ره زدن زان رهزنان آموختی
زانک از شاگرد آید شیوههای اوستاد
مطربا رو بر عدم زن زانک هستی رهزن است
زانک هستی خایف است و هیچ خایف نیست شاد
میزن ای هستی ره هستان که جان انگاشته ست
کاندر این هستی نیامد وز عدم هرگز نزاد
ما بیابان عدم گیریم هم در بادیه
در وجود این جمله بند و در عدم چندین گشاد
این عدم دریا و ما ماهی و هستی همچو دام
ذوق دریا کی شناسد هر که در دام اوفتاد
هر که اندر دام شد از چار طبع او چارمیخ
دانک روزی میدوید از ابلهی سوی مراد
آتش صبر تو سوزد آتش هستیت را
آتش اندر هست زن و اندر تن هستی نژاد
قدحه ی و الموریاتش نیست الا سوز صبر
ضبحه ی و العادیاتش نیست جز جانهای راد
برد و ماندی هست آخر تا کی ماند کی برد
ورنه این شطرنج عالم چیست با جنگ و جهاد
گه ره شه را بگیرد بیدق کژ رو به ظلم
چیست فرزین گشتهام گر کژ روم باشد سداد
من پیاده رفتهام در راستی تا منتها
تا شدم فرزین و فرزین بندها ام دست داد
رخ بدو گوید که منزلهات ما را منزلی ست
خط و تین ماست این جمله منازل تا معاد
تن به صد منزل رود دل میرود یک تک به حج
رهروی باشد چو جسم و رهروی همچون فواد
شاه گوید مر شما را از من است این یاد و بود
گر نباشد سایه ی من بود جمله گشت باد
اسب را قیمت نماند پیل چون پشه شود
خانهها ویرانهها گردد چو شهر قوم عاد
اندر این شطرنج برد و ماند یکسان شد مرا
تا بدیدم کاین هزاران لعب یک کس مینهاد
در نجاتش مات هست و هست در ماتش نجات
زان نظر ماتیم ای شه آن نظر بر مات باد



