نسیم باد صبا دوشم آگهی آورد
حافظ-غزل شماره 147
نسیم باد صبا دوشم آگهی آورد
که روز محنت و غم رو به کوتهی آورد
به مطربان صبوحی دهیم جامه ی چاک
بدین نوید که باد سحرگهی آورد
بیا بیا که تو حور بهشت را رضوان
در این جهان ز برای دل رهی آورد
همی‌رویم به شیراز با عنایت بخت
زهی رفیق که بختم به همرهی آورد
به جبر خاطر ما کوش کاین کلاه نمد
بسا شکست که با افسر شهی آورد
چه ناله‌ها که رسید از دلم به خرمن ماه
چو یاد عارض آن ماه خرگهی آورد
رساند رایت منصور بر فلک حافظ
که التجا به جناب شهنشهی آورد
معنی بیت های نخستین
۱. نسیم باد صبا دوشم آگهی آورد / که روز محنت و غم رو به کوتهی آورد:
باد صبا دوش پیامی برایم آورد که روزهای غم و اندوه به پایان خود نزدیک می‌شوند. حافظ در این بیت با زبان طبیعت، نوید پایان سختی‌ها را می‌دهد و از امیدواری سخن می‌گوید.
۲. به مطربان صبوحی دهیم جامه ی چاک / بدین نوید که باد سحرگهی آورد:
به نوازندگان بامدادی جامه‌های چاکده (نشانه شور و سماع) بدهیم، چرا که باد صبحگاهی خبر خوش پایان شب را آورده است. این بیت دعوت به شادی و پایکوبی پس از شب تار محنت است.
۳. بیا بیا که تو حور بهشت را رضوان / در این جهان ز برای دل رهی آورد:
بیا ای که رضوان (نگهبان بهشت)، حوریان را برای شاد کردن دلها به این جهان آورده است. حافظ در اینجا معشوق را به حوری بهشتی تشبیه می‌کند که مایه شادی دل‌هاست.
معنی بیت های پایانی
۴. همی‌رویم به شیراز با عنایت بخت / زهی رفیق که بختم به همرهی آورد:
با یاری بخت خوش، به سوی شیراز می‌رویم. چه رفیق خوبی که بخت مرا همراه خود آورده است. این بیت شادی بازگشت به وطن و همراهی بخت را بیان می‌کند.
۵. به جبر خاطر ما کوش کاین کلاه نمد / بسا شکست که با افسر شهی آورد:
در التیام دل ما بکوش، چرا که همین کلاه نمدین (ظاهر ساده) چه بسا شکست‌هایی را به همراه آورده که در نهایت به تاج شاهی منجر شده است. این بیت اشاره به پنهان بودن باطن گرانبها در پس ظاهر ساده دارد.
۶. چه ناله‌ها که رسید از دلم به خرمن ماه / چو یاد عارض آن ماه خرگهی آورد:
چه ناله‌هایی که از دل من به آستان ماه (معشوق) رسید، زمانی که یاد چهره آن ماهِ خرمن‌سوز (زیبارو) به خاطرم آمد. حافظ در این بیت شدت عشق و اشتیاق خود را به تصویر می‌کشد.
۷. رساند رایت منصور بر فلک حافظ / که التجا به جناب شهنشهی آورد:
حافظ آرزو می‌کند که پرچم پیروزی‌اش به آسمان برسد و به دربار پادشاه راه یابد. این بیت پایانی احتمالاً اشاره‌ای به مدح سلطان وقت و امید به توجه او دارد.
تفسیر شعر
غزلیات حافظ شیرازی – ادبستان شعر پارسی
واژگان دشوار : مصراع بیت ها ابیات تحلیل بررسی همراه با معنا مفهوم شعر شرح کامل.