عید آمد و آفاق پر از برگ و نوا کرد

قاآنی شیرازی – قصیده شماره 59

در ستایش امیر د‌یوان میرزا نبی خان فرماید

عید آمد و آفاق پر از برگ و نوا کرد

مرغان چمن را ز طرب نغمه‌سرا کرد

بی برگ و نوا بود ز تاراج خزان باغ

عید آمد وکارش همه با برگ و نوا کرد

هم ابر لب لاله پر از دُر عدن ساخت

هم باد دل غنچه پر از مشک ختا کرد

با ساغر می لاله درآمد ز در باغ

گل جامه ی دیبا به تن از وجد قبا کرد

گل مشت زری جست و به باغ آمد و بلبل

برجست و صفیری زد و آهنگ صلا کرد

الحمد خدا را که درین عید دلفروز

هر وعده که اقبال به ما کرد وفا کرد

آن ترک ختایی ‌که ز ما بود گریزان

خجلت زده باز آمد و اقرار خطا کرد

یک چند ز بی‌برگی ما آن بت بی‌مهر

چون طره ی برگشته ی خود رو به قفا کرد

وامروز دگرباره به صد عذر و به صد شرم

چون طالع فرخنده ی ما روی به ما کرد

مانا که خبر یافت ‌که شمس‌الامرا  دوش

کام دل ما از کرم خویش روا کرد

من رنج و عنا داشتم او گنج و غنا داد

زین‌گنج و غنا چاره ی آن رنج و عنا کرد

باری چه دهم شرح درآمد بتم از در

واهنگ وفا قصد صفا ترک جفا کرد

خجلت زده استاد سرافکنده و خاموش

چندانکه مرا خجلتش از خویش رضا کرد

برجستم و بگرفتم و او را بنشاندم

فی‌الحال بخندید و دعا گفت و ثنا کرد

گفتم صنما بیهده از من چه رمیدی

گفتا به جز این قدر ندانم که قضا کرد

دیگر سخن از چون و چرا هیچ نگفتم

زیرا که به خوبان نتوان چون و چراکرد

برجست و به‌ گنجینه شد و شیشه و ساغر

آورد و بلورین ته مینا به هوا کرد

می‌ریخت به پیمانه و نوشید و دگربار

پرگرد و به من داد و هم الحق چه به جا کرد

بنشست به زانوی من آنگاه ز بوسه

هر وام‌که بر گردن خود داشت ادا کرد

روی و لبم از مهر ببویید و ببوسید

هی آه کشید از دل و هی شکر خدا کرد

گه شاکر وصل آمد وگه شاکی هجران

گه رخ به زمین سود و گهی سر به سما کرد

گه گفت و گهی خفت و گه افتاد و گهی خاست

گه دست برافشاند و گه آهنگ نوا کرد

بنمود گهی ساعد و برچید گهی ساق

هر لحظه به نوع دگر اظهار صفا کرد

گه از سر حیرت به فلک کرد اشارت

یعنی که مرا دور فلک از تو جدا کرد

گه‌رقص و گهی وجد و‌ گهی خشم و گهی ناز

الحق نتوان گفت که از عشوه چها کرد

گفتم صنما آگهیت هست ‌که گردون

چرخی زد و ایام به‌ کام شعرا کرد

خجلت‌زده خندید که آری بشنیدم

جودی که به جای تو امیرالامرا کرد

سالار نبی خلق نبی اسم‌ که جودش

چون رحمت یزدان به همه خلق ندا کرد

بدر شرف از طلعت او فرّ و بها یافت

شاخ امل از شوکت او نشو و نما کرد

جوزا ز پی طاعت او تنگ ‌کمر بست

گردون ز پی خدمت او پشت دوتا کرد

ای میر جوان بخت‌که یزدان به دو گیتی

خشم و کرمت را سبب خوف و رجا کرد

گردون صفت عزم تو پوینده زمان‌ گفت

گیهان لقب تیغ تو سوزنده فنا کرد

از جور جهانش نبود هیچ رهایی

هر کس‌ که ز کف دامن جود تو رها کرد

هر روز شود رایت خورشید جهانگیر

از رای منیر تو مگر کسب ضیا کرد

گر خصم تو زنده است عجب نی که وجودش

زشت است بدانگونه‌ کزو مرگ ابا کرد

خورشید که کس دیدن رویش نتوانست

چون ماه نو اش رای تو انگشت نما کرد

جا کرد ز بیم کرمت کان به دل کوه

کوه از فزع قهر تو ترسید و صدا کرد

میرا دو جهان را کف راد تو ببخشید

هشدارکه چندان نتوان جود و سخا کرد

ملکی که ضمیر تو درو هست فروزان

شب را نتواند کسی از روز جداکرد

زرد است جو خجلت زد‌گان دیده ی خورشید

مانا که سجود درت از روی ریا کرد

اقبال تو را وهم فلک خواند و ندانست

کاقبال تو را بیهده زان مدح هجا کرد

باران همه بر جای عرق می‌چکد از ابر

پیداست‌ که از دست‌ کریم تو حیا کرد

تو مایه ی آسایش خلقی و به ناچار

خود را به دعا خواست تو را هر که دعا کرد

یارب چو خضر زنده و جاوید بماناد

هرکس که سر از مهر به پای تو فدا کرد