در ملک جم ز شوق شهنشاه راستین

قاآنی شیرازی – قصیده شماره 298

در ستایش محمد شاه غازی طاب الله ثراه فرماید

در ملک جم ز شوق شهنشاه راستین

از جزع خویش پر ز گهر کردم آستین

چون خواستم به عزم زمین بوس شه ز جای

برخاست از جوارح من بانگ آفرین

گفتم به خادمک هله تا کی ستاده ای

بشتاب همچو برق و بکش رخش زیر زین

خادم دوید و سوی من آورد توسنی

کز آفتاب داغ ملک داشت بر سرین

چون عزم تیز جنبش و چون جزم دیر خسب

چون خشم زود حمله و چون وهم دوربین

فر عقاب در تن طیار او نهان

پر غراب در سم سیار او ضمین

عنبر فشانده از دم و سیماب از دهان

فولاد بسته بر سم و خورشید بر جبین

خور ذره شد ز بس که دم افشاند بر سپهر

کُه دره شد ز بس که سم افشرد بر زمین

پوشیده چشم شیر فلک ز انتشار آن

پاشیده مغز گاو زمین از فشار این

کوه گران ز زخم سمش آسمان گرای

مرغ کمان به نعل پی اش آشیان گزین

زان اوج چرخ گشته مقوّس به شکل دال

زین تیغ کوه گشته مضرّس بسان سین

من در بسیج راه که آمد نگار من

سر تا قدم چو شیر دژا گه ز کبر و کین

بر رخ ستاره بسته و بر جبهه آفتاب

بر گل بنفشه هشته و بر لاله مشک چین

پروین گرفته در شکر لعل نوشخند

شعری نهفته در شکن شعر عنبرین

بر روی مه کشیده دو ابروی او کمان

بر شیر نر گشاده دو آهوی او کمین

زلفش به چهره چون شب یلدا بر آفتاب

یا عکس پر زاغ بر اوراق یاسمین

آثار دلبری ز سر زلف او پدید

چون نقش نصرت از علم پور آتبین

رویش ستاره ای که ز عنبر کند حصار

لعلش شراره ای که به شکر شود عجین

زلفش سپهر و جسته در او مشتری قرار

لعلش سهیل و گشته ثریا در او مکین

رویش به زیر مویش گفتی که تعبیه است

روح القدس به دامت پتیاره ی لعین

باری زره نیامده بر در ستاد و گفت

بگشای چشم و آیینه ی چهر من ببین

روی من آینه است از آن پیش دارمت

تا بختت این سفر به سعادت شود قرین

کاین قاعده است کانکه به جایی کند سفر

دارند پیشش آینه یاران همنشین

گفتم به شکر این سخن اکنون خوریم می

تا بو که شادمانه شود خاطر غمین

خادم شیند و رفت و می آورد و دادمان

پر کرده داشت گفتی از می دو ساتکین

زان می که بود مایه ی یک خانمان نشاط

زان می که بود داروی یک دودمان حزین

زان می که گر ذباب خورد قطره ای از آن

در طاس چرخ ولوله اندازد از طنین

هی باده خورد و هی ز رخش رست ارغوان

هی بوسه داد و هی ز لبم ریخت انگبین

گفتا چه شد که بی خبر ایدون ز ملک جم

بیرون چمی چو شیر دژاگاه از عرین

گر خود بر این سری که روی جانب بهشت

هاچهر من به نقد بهشتی بود برین

از چین زلف من به ریاحین و گل هنوز

مشک ختن نثار کند باد فرودین

چندان نگشته سرد زمستان حسن من

کز خط سبز حاجتش افتد به پوستین

صورتگران فارس ز تمثال من هنوز

سرمشق می دهند به صورتگران چین

در طینتم هنوز حکیمان به حیرتند

کز جان و دل سرشته بود یا ز ماء و طین

یاد آیدت شبی که گرفتی مرا به بر

گشتی به خرمن گلم از بوسه خوشه چین

تو لب فراز کرده چو یک بیشه اهرمن

من چهره باز کرده چو یک روضه حور عین

می گفتمت به ساق سپیدم میار دست

می گفتی ام که صبحدم روز واپسین

گر روز واپسین نشد امروز پس چرا

جویی همی مفارقت از یار نازنین

این گفت و روی کند و پریشید گیسوان

کرد از گلاب اشک همه خاک ره عجین

سیاره راند بر قمر از چشم پر سرشک

جراره ریخت بر سمن از زلف پر ز چین

گفتم جزع بس است الا یا سمنبرا

از جزع بر سمن مفشان گوهر ثمین

زیبق به سیم و ژاله به زیبق مپاش هان

سوسن به مشک و لاله به عنبر مپوش هین

مندیش از جدایی و مپریش گیسوان

مخراش ماه چهره و مخروش این چنین

دیری بود که دور شدستم ز ملک ری

وز روی چاکران شهم سخت شرمگین

مپسندیش ازین که ز حرمان بزم شاه

حنانه وار برکشم از دل همی حنین

گفت این زمان که هست تو را رای ملک ری

بنما به فضل خویش روان مرا رهین

یک حلقه موی از خم گیسوی من بکن

یک دسته سنبل از سر زلفین من بچین

تا چون به ری رسی عوض موی پرچمش

آویزی از بر علم شاه راستین

شاه جهان گشای محمد شه آنکه هست

جاهش بر از گمان و جلالش بر از یقین

شاهی که برگ و بار درختان به زیر خاک

گویند شکر جودش نارسته از زمین

گر بی قرین بود عجبی نیست زانکه هست

او سایه ی خدا و خدا هست بی قرین

اطوار دهر داند از رای پس نگر

ادوار چرخ بیند از حزم پیش بین

ای نور آفتاب ز رای تو مستعار

وی شخص روزگار به ذات تو مستعین

جز خنجرت که دیده جمادی که جان خورد

یا لاغری که کشوری از وی شود سمین

هر گه کنم ثنای تو آید به گوش من

ز اجزای آفرینش آوای آفرین

تا حشر در امان بود از ترکتاز مرگ

گرگرد عمر حزم تو حصنی کشد حصین

از شوق طاعت تو سزد گر چو فاخته

با طوق زاید از شکم مادران جنین

آنات روز عمر تو همشیره ی شهور

ساعات ماه بخت تو همساله ی سنین

قسمت برند از نعمت در رحم بنات

روزی خورند از کرمت در شکم بنین

قدر تو خرگهی که زمانش بود طناب

حکم تو خاتمی که سپهرش سزد نگین

گر آیتی ز حزم تو بر بادبان دمند

هنگام باد عاد چو لنگر شود متین

نام تو تا به دفتر هستی نشد رقم

هستی نیافت رتبه بر هستی آفرین

خلق تو از کمال چو موسی ملک نشان

قدر تو از جلال چو عیسی فلک نشین

ای مستجار ملت وای مستعان ملک

ایاک نستجیر و ایاک نستعین

فضلی که از فراق زمین بوس خدمتت

هر دم عنان طاقتم از کف برد انین

تا از برای طی دعاوی به حکم شرع

بر مدعیست بیّنه بر منکران یمین

فضل خدای در همه حالی تو را پناه

سیر سپهر در همه کاری تو را معین

اقبال پیش رویت و اجلال در قفا

فیروزی از یسارت و بهروزی از یمین