شربتی از لب لعلش نچشیدیم و برفت-همراه با معنی و تفسیر

شربتی از لب لعلش نچشیدیم و برفت

حافظ-غزل شماره 85

شربتی از لب لعلش نچشیدیم و برفت

روی مه پیکر او سیر ندیدیم و برفت

گویی از صحبت ما نیک به تنگ آمده بود

بار بربست و به گردش نرسیدیم و برفت

بس که ما فاتحه و حرز یمانی خواندیم

وز پی اش سوره ی اخلاص دمیدیم و برفت

عشوه دادند که بر ما گذری خواهی کرد

دیدی آخر که چنین عشوه خریدیم و برفت

شد چمان در چمن حسن و لطافت ، لیکن

در گلستان وصالش نچمیدیم و برفت

همچو حافظ همه شب ناله و زاری کردیم

کای دریغا به وداعش نرسیدیم و برفت

معنی بیت های نخستین

1. شربتی از لب لعلش نچشیدیم و برفت / روی مه پیکر او سیر ندیدیم و برفت:
حتی جرعه‌ای از شیرینی لب یاقوت‌گونه‌اش نچشیدیم که ناگهان رفت. چهره‌ی ماه‌پیکرش را نیز به تماشا ننشستیم که رخت بربست. این بیت حسرت لحظات ناکام عشق را بیان می‌کند که گویی فرصتی برای بهره‌بردن از وصال نیافتیم.

2. گویی از صحبت ما نیک به تنگ آمده بود / بار بربست و به گردش نرسیدیم و برفت:
گویا از همنشینی با ما به ستوه آمده بود؛ بار سفر بست و پیش از آنکه بتوانیم گردش را بدرقه کنیم، رفت. اینجا شاعر به ناپایداری روابط اشاره دارد که گاهی بی‌آنکه فرصت خداحافظی باشد، معشوق می‌رود.

3. بس که ما فاتحه و حرز یمانی خواندیم / وز پی اش سوره ی اخلاص دمیدیم و برفت:
چه بسیار فاتحه و دعای یمانی خواندیم، و در پی او سوره‌ی اخلاص را زمزمه کردیم، اما او باز هم رفت. این بیت نشان‌دهنده‌ی بی‌تأثیری دعاها و التماس‌ها در بازگشت معشوق است.

معنی بیت های پایانی

4. عشوه دادند که بر ما گذری خواهی کرد / دیدی آخر که چنین عشوه خریدیم و برفت:
به ما وعده دادند که گذری خواهی کرد، اما دیدی که چگونه فریب این وعده‌ها را خوردیم و او باز رفت؟ شاعر با تلخی بیان می‌کند که حتی وعده‌های معشوق نیز بی‌ثمر بوده است.

5. شد چمان در چمن حسن و لطافت ، لیکن / در گلستان وصالش نچمیدیم و برفت:
در چمن‌زار زیبایی و نازپروردگی به گردش پرداخت، اما ما حتی در گلستان وصال او گامی ننهادیم که ناگهان رفت. این بیت تضاد بین نزدیکی ظاهری و دوری حقیقی از معشوق را نشان می‌دهد.

6. همچو حافظ همه شب ناله و زاری کردیم / کای دریغا به وداعش نرسیدیم و برفت:
همانند حافظ، همه‌شب به ناله و زاری پرداختیم که: “ای دریغا که حتی به وداع او نیز نرسیدیم و رفت.” این بیت پایانی، جمع‌بندی تمام حسرت‌های پیشین است و نشان می‌دهد که شاعر حتی فرصت خداحافظی را نیز نیافته است.