ای که مهجوری عشاق روا می‌داری
حافظ-غزل شماره 449
ای که مهجوری عشاق روا می‌داری
عاشقان را ز بر خویش جدا می‌داری
تشنه ی بادیه را هم به زلالی دریاب
به امیدی که در این ره به خدا می‌داری
دل ببردی و بحل کردمت ای جان لیکن
بِه از این دار نگاهش که مرا می‌داری
ساغر ما که حریفان دگر می‌نوشند
ما تحمّل نکنیم ار تو روا می‌داری
ای مگس حضرت سیمرغ نه جولانگه توست
عرض خود می‌بری و زحمت ما می‌داری
تو به تقصیر خود افتادی از این در محروم
از که می‌نالی و فریاد چرا می‌داری
حافظ از پادشهان پایه به خدمت طلبند
سعی نابرده چه امید عطا می‌داری
معنی و تفسیر بیت های نخستین :
1.ای که مهجوری عشاق روا می‌داری / عاشقان را ز بر خویش جدا می‌داری:
در این بیت، حافظ به معشوقی اشاره می‌کند که عشاق را از خود دور نگه می‌دارد و آنان را در مهجوری (تنهایی و دوری) رها می‌کند.
2.تشنه ی بادیه را هم به زلالی دریاب / به امیدی که در این ره به خدا می‌داری:
حافظ در این بیت از معشوق می‌خواهد که تشنه‌ی بادیه (عاشقان تشنه‌ی عشق) را با زلال محبت خود سیراب کند، چرا که او به خدا امید دارد.
3.دل ببردی و بحل کردمت ای جان لیکن / بِه از این دار نگاهش که مرا می‌داری:
در این بیت، حافظ به معشوق می‌گوید که اگرچه دل او را برده است، اما بهتر است که او را نگه دارد و از او مراقبت کند.
معنی و تفسیر بیت های پایانی :
4.ساغر ما که حریفان دگر می‌نوشند / ما تحمّل نکنیم ار تو روا می‌داری:
حافظ در این بیت اشاره می‌کند که ساغر (جام شراب) ما را دیگران می‌نوشند، اما ما تحمل این وضعیت را نداریم، اگر تو اجازه بدهی.
5.ای مگس حضرت سیمرغ نه جولانگه توست / عرض خود می‌بری و زحمت ما می‌داری:
در این بیت، حافظ به کسی اشاره می‌کند که مانند مگس در حضرت سیمرغ (نماد عظمت و بزرگی) جولان می‌دهد و باعث زحمت دیگران می‌شود.
6.تو به تقصیر خود افتادی از این در محروم / از که می‌نالی و فریاد چرا می‌داری:
حافظ در این بیت به کسی اشاره می‌کند که به خاطر تقصیر خود از درگاه محروم شده است و از او می‌پرسد که چرا فریاد می‌زند و ناله می‌کند.
7.حافظ از پادشهان پایه به خدمت طلبند / سعی نابرده چه امید عطا می‌داری:
در این بیت، حافظ اشاره می‌کند که پادشاهان از او خدمت می‌خواهند، اما او می‌پرسد که بدون تلاش، چه امیدی به عطا و بخشش داری؟
غزلیات حافظ شیرازی – ادبستان شعر پارسی
واژگان دشوار : مصراع بیت ها ابیات تحلیل بررسی همراه با معنا مفهوم شعر شرح کامل.